Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3135 K.2025/12437

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasında verilen karar hakkında Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda, ecrimisil talebi yönünden temyiz dilekçelerinin miktardan reddine, tazminat talebi yönünden ise Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; kamulaştırmasız el atma tazminatı yönünden davanın kabulüne, diğer hususlar kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Antalya ili, ..., ... Mahallesi 43 17... parsel sayılı taşınmaza davalı idarelerce kamulaştırmasız el atıldığından bahisle kamulaştırmasız el atılan taşınmazın tespit edilecek dava tarihindeki rayiç değerinin yasal faizi ile birlikte ve 14.12.2014 tarihinden itibaren her ay ya da yıl için belirlenecek ecrimisilin ve ait olduğu ayın sonundan itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte fazlaya ilişkin tüm hakları saklı tutarak davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı defi ve hak düşürücü süre itirazında bulunduğunu, ecrimisil talebi yönünden 14.12.2014 tarihinden itibaren geriye dönük en fazla 5 yıllık dönem için istenebileceğini, zamanaşımı definde bulunduğunu, davacının dava konusu taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını kullanamadığı iddiası ile ilgili vekil eden Maliye Hazinesinin fiziksel ve hukuksal hiçbir bağı bulunmadığını, ...

Müdürlüklerinin Hazine mülkiyetindeki taşınmazlar üzerinde satım, kiralama, trampa vb. işlemleri yapmakla yetkili olduğunu, şahıslar adına özel mülkiyetin söz konusu olduğu yerlerde hiçbir hukuksal ve fiziksel işlem yapmaya yetkili olmadıkları gibi dava konusu taşınmaza da herhangi bir müdahalede bulunulmadığını, Maliye Hazinesine husumet yöneltilmesinin hukuken hatalı olduğu, dava konusu taşınmazın halen davacının mülkiyetinde olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın öncelikle husumetten reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.12.2019 tarihli ve 2022/2974 Esas, 2023/1339 Karar sayılı kararı ile davanın davalı ... ile ... yönünden husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden ise kısmen kabulü ile dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile davalı ... Hazinesi adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.09.2023 tarihli ve 2023/12234 Esas, 2024/7231 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırma yöntemi ile değerinin tespiti yoluna gidilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazdan düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmadığı, 2019 yılı emlak vergisine esas metrekare birim fiyatının 1.051,53 TL olduğu, emsal olarak alınan Antalya ili ..., ... (...) Mahallesi 45 40... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmış imar parseli olduğu,

2019 yılı emlak vergisine esas metrekare değerinin 838,99 TL olduğu, emsal taşınmaza ait hissesinin 12.11.2013 tarihli ve ... yevmiye numaralı resmi satış örneğinin dosyaya celp edildiği, emsal olma özelliğine sahip bulunduğu, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın eksik ve üstün yanlarının hükme esas alınan bilirkişi raporunda tartışıldığı, dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan 2,3388 kat daha değerli kabul edilmesinin emlak vergi değerleri açısından da değerlendirildiğinde yerinde olduğu,

buna göre dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının dava tarihi olan 13.12.2019 tarihi itibarıyla 6.863,76 TL olarak kabulünün yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmamış kadastral parsel olması nedeniyle yakın parsellerden olan 43 17... parsel ve 19 parsellerden düzenleme ortaklık payı oranlarının ortalaması olan 0,2485 oranında dava konusu taşınmazdan düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılarak bedel tespitinin yerinde olduğu İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından davacı ile davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; davacı ... davalı ... vekilinin ecrimisil talebine ilişkin olarak temyiz dilekçesinin miktardan reddine, tazminat yönünden ise dava konusu taşınmazın bulunduğu adada 1992 yılında yapılan imar uygulamasına ilişkin şuyulandırma cetvelinde 15, 16, 17, 18 parsel sayılı taşınmazlardan yaklaşık %16,40 oranında düzenleme ortaklık payı kesildiği, 19 parsele ilişkin olarak sadece 3 m²lik kısmının düzenlemeye girdiği gözetildiğinde kesilen %33,3 oranında düzenleme ortaklık payı oranı dikkate alınmadan kadastral parsel niteliğindeki taşınmazın yüzölçümünden %16,40 oranında düzenleme ortaklık payı kesilmek suretiyle belirlenen bedele hükmedilmesi gerekirken daha aza hükmedilmesi nedeniyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atma yönünden davanın kabulüne, diğer hususlar kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; vekâlet ücretinin maktu olması gerektiğini, tescile yönelik hüküm kurulmadığını, idarenin %45'e kadar düzenleme ortaklık payı kesebileceğinin gözetilmesi gerektiğini, kültür varlığı koruma sınırı şerhinin gözetilmesi gerektiğini, husumet itirazlarının bulunduğunu, .... . Antalya ... Bağlı Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığına ait olduğunu, uzlaşma talep edilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak ve aynı adada bulunan taşınmazlara uygulanan düzenleme ortaklık payı uygulanmak suretiyle tespit edilen bedelin davacı tarafa ödenmesine karar verilmesi doğrudur. 3. Dosya arasında bulunan keşif tutanağı ve bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın Valilik binasının bitişiğinde olduğu, etrafının tel çitlerle kaplı olduğu, girişin polis nezaretinde yapıldığı ve kullanıma açık olmadığı, fiili el atmanın sabit olduğu anlaşıldığından nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi doğrudur.

4.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. İlk Derece Mahkemesince verilen ilk kararın bozma ile ortadan kalktığı düşünülmeksizin tescile ilişkin hüküm kurulmaması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR