Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3385 K.2025/14093

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca tapu iptal ve tescil istemine ilişkin asıl dava ile kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin karşı davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı - karşı davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı- karşı davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine, kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle asıl ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı- karşı davalı idare tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili, ..., ... 2 01... parsel (eski ... köyü 329 parsel) sayılı taşınmazın 13.08.1984 tarihinde usulüne uygun kamulaştırılıp kamulaştırma bedelinin hak sahipleri adına bloke edildiğini, buna rağmen bugüne kadar tapuda ferağ verilmediğini ileri sürerek kamulaştırılan taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırıldığı tarihte hissedarı olan ... haricindeki hissedarlara yapılan tebligatların usul ve kanuna aykırı olduğunu, usulüne uygun yapılmış kamulaştırma işleminden söz edilemeyeceğini, adı geçen paydaşın taşınmazdaki 1/4 oranında payı mahsup edildiğinde taşınmazın 5.092,50 m²sine davacı - karşı davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını ileri sürerek asıl davanın reddini, karşı davanın kabulü ile 2.546.248,47 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı- karşı davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı- karşı davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaza dair kamulaştırma işleminin hukuka uygun yapıldığını, tebligatların usulsüz olduğundan söz edilemeyeceğini, asıl davanın kabulü ile karşı davanın reddi gerektiğini, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, rapora karşı itirazlarının karşılanmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın kamulaştırıldığı tarihte malik olduğu görülen... adına çıkarılan noter tebligatının adı geçen şahsa bizzat tebliğ edildiği, tebligatın usulüne uygun olduğu, taşınmazın diğer malikleri adına çıkarılan noter tebliğ evraklarının ise 18.03.1985 tarihinde birlikte sakin ... isimli şahsa tebliğ edildiği ve dosya kapsamına göre yapılan araştırmalarda muhataplar ile adı geçen şahsın aynı konutta oturmadığının tespit olunduğu,

bu nedenle kamulaştırma tarihinde malik oldukları tesbit edilen ..., ... ve ... isimli şahıslara yapılan noter tebliğinin usulüne uygun olmadığı, dolayısıyla adı geçen şahıslar yönünden geçerli kesinleşmiş bir kamulaştırma işleminden bahsedilemeyeceği, arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği;

ancak, davacı-karşı davalı idare harçtan muaf olmadığı halde asıl ve karşı davada harçtan muaf olduğuna dair hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle davalı - karşı davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; nispi harca mükerrer olarak iki kez hükmedilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil, karşı davada kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve dava konusu taşınmaza davalı idarece 1983 yılından sonra fiilen el atıldığı anlaşıldığından kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı- karşı davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı-karşı davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,