Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3606 K.2025/7294

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 27.01.2025 Tarihli ve 2025/191 Esas, 2025/107 Karar Sayılı Kararı İstinafa konu karar Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmesinden önce verilen kararın istinaf incelemesinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince yapıldığı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi Başkanlığının 2024//5123 Esas, 2024/3783 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ilişkin kararın istinaf başvurusunun kaldırılması kararının ve hukuki nitelendirmesinin mevcut olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 25.02.2025 Tarihli ve 2025/853 Esas, 2025/370 Karar Sayılı Kararı Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararıyla 01.09.2024 tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçtiği, her ne kadar merci incelemesi gereken Fethiye 3.Asliye Hukuk Mahkemesi kararının daha önceki kaldırma kararı nedeniyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi görev alanında ise de diğer merci tayini gereken Seydikemer 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ise Denizli Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1.Davacı idare davalı tarafa 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasını 05.06.2023 tarihinde açmış, Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.01.2024 Tarihli ve 2023/327 Esas, 2024/13 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı idare vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurusunda bulunulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 05.11.2024 Tarihli ve 2024/5123 Esas, 2024/3783 Karar sayılı kararıyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile;

öncelikle gerekli araştırmanın tamamlanmasının gerektiği, mevcut hali ile bilirkişi raporunun 2942 sayılı Kanunu'nda değer belirlemeye esas alınan konularda yeterli şartları taşımadığı, hükme esas alınamayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.11.2024 Tarihli ve 2024/731 Esas, 2024/1123 Karar sayılı kararıyla Mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

2- Seydikemer 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.01.2025 Tarihli ve 2024/475 Esas, 2025/1 Karar sayılı kararıyla karşı yetkisizlik kararı verilmiş, kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, doysa yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

3. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada Seydikemer 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.01.2025 tarihli ve 2024/475 Esas, 2025/1 Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verildiği, karar tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR