Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3647 K.2025/15141

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı idarenin dava konusu Kocaeli ili, ... ... 9359 (eski 1846), 2502, 25 01... parsel sayılı taşınmazlar hakkında davalı idare tarafından acele el koyma kararı alındığını; ancak makul süre geçtiği hâlde, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmadığını ileri sürerek taşınmazların bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 9359 parsel sayılı 1186,56 m² yüzölçümlü taşınmazın 251,94 m²sinin, 2502 parsel sayılı 2512.61 m² yüzölçümlü taşınmazın 898,57 m²sinin, 2501 parsel sayılı 12730 m² yüzölçümlü taşınmazın 366 m²sinin, 2187 parsel sayılı 1490 m² yüzölçümlü taşınmazın 73,12 m²sinin ... Otoyolu ... arası bağlantı yollarından oluşan proje güzergahı kapsamında kaldığından kamulaştırıldığını, iş bu taşınmazlar hakkında Bakanlar Kurulunun 19.08.2016 tarihli ve 2016/192 sayılı kararı ile el koyma kararı verildiğini, acele el koyma davalarının açıldığını ve kabul edildiğini, dava konusu taşınmazlara kamulaştırmasız el atılmadığını, eğer mahkemece davanın kabulü karar verilecekse bu bedellerin mahsup edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatının davalı taraftan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların vasfının arsa olarak değerlendirilmesi doğru değilse de hükme esas alınan raporda seçilen emsalin dava konusu taşınmazlara uygun olmadığını ve eski tarihli bir satış olduğunu, tespit edilen bedelin yüksek olduğunu, kalan kısmın imar durumunda kısıtlama oluşup oluşmayacağının sorulmadan değerlendirme yapıldığını, kamulaştırmadan arta kalan kısımda kısıtlayıcı bir durum bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen mahallinde yapılan keşif sonucu usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre belirlenen bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu Kocaeli ili, ..., ... köyü 2187 parsel sayılı taşınmazın ifrazı ile oluşan, kamulaştırmadan arta kalan alanda bulunan 70 90... parsel sayılı taşınmazın bedeline hükmedilmesi doğru ise de tapusunun iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken yol olarak terkinine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin 3 üncü paragrafında yer alan "7094/14" ibaresinin çıkartılması, aynı paragrafta yer alan "terkinine" kelimesinden sonra gelecek şekilde "Kocaeli ili, ..., ... 70 90... parsel sayılı taşınmazda davacı adına kayıtlı olan hisselerin tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,