Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3742 K.2025/15473

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., ... köyü 2 91... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tapu kaydında 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi şerhinin bulunduğunu, taşınmazın Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırılıp kamulaştırılmadığının kesin olarak belirlenmesini, kamulaştırılmadığının anlaşılması halinde söz konusu şerhin kaldırılması gerektiğini, dava konusu taşınmaz için kıymet takdir komisyonu raporunda belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın konumu ve nitelikleri itibarıyla kıymetli olduğunu, davaya Karayolları Genel Müdürlüğünün dahil edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09.02.2016 tarihli ve 2015/595 Esas, 2016/84 Karar sayılı kararı ile konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 09.02.2016 tarihli ve 2015/595 Esas, 2016/84 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde bir kısım davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda.

05.06.2015 tarihli kamu yararı kararı almak suretiyle bedel tespit ve tescil davası açan davacı idare tarafından usulüne uygun olarak kamulaştırmadan vazgeçme kararı alınıp kamulaştırmadan vazgeçilmediğine göre bir kısım davalı vekilinin talebi nazara alınarak dava konusu taşınmazın dava dışı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından daha önceden kamulaştırıldığı ileri sürüldüğünden, bu kamulaştırmaya ilişkin tüm evraklar getirtilip, mahallinde keşif yapılmak suretiyle kamulaştırma krokisi ile bedelinin tespiti istenilen irtifak alanının krokisi çakıştırılarak,

irtifak hakkının Karayolları Genel Müdürlüğü kamulaştırma alanında kalıp kalmadığına ilişkin rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi 7139 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından.

7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilâm başlığında belirtilen kararı ile davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne ve kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, kamulaştırılan kısımda müvekkili idare lehine irtifak hakkı kurulması gerekirken bu kısmın tapu kaydının iptali ile müvekkili idare adına tesciline hükmedildiğini, bu nedenle tapu sicilinde tescil işleminin gerçekleştirilemediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava konusu taşınmazda irtifaka konu olan 23,56 m²lik kısımda davacı idare lehine irtifak hakkı tesis ve tesciline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken bu alanının tapu kaydının iptaline karar verilmesi doğru olmadığı gibi, tavzih kararı ile kamulaştırmaya konu alanın 46,82 m² olarak gösterilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin mahkeme kararına yönelik temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile 06.12.2014 tarihli tavzih kararının ortadan kaldırılması, gerekçeli kararın hüküm fıkrasının tescile ilişkin (2) numaralı bendinde yer alan "kısmının tamamının davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile tapu kütüğündeki beyan, hak, haciz, ipotek ve diğer takyidatlarından ari bir şekilde davacı BUSKİ Genel Müdürlüğü adına" ibaresinin hükümden çıkartılması, yerine "kısmı üzerinde davacı BUSKİ Genel Müdürlüğü adına daimi irtifak hakkının tesisi ile" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,