Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3753 K.2025/15096

Taraflar arasında görülen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 Kanun'la değişiklikten önceki 432 nci maddesine göre verilecek nihai kararlara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde temyiz yoluna, 1086 sayılı Kanun'un 433 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca da 10 gün içinde katılma yoluyla temyiz yoluna başvurulabilir.

Davalı ... vekili Avukat ...’ya mahkeme kararının 02.03.2024 tarihinde tebliğ edildiği, temyiz harcı 01.02.2024 tarihinde yatırılmış ise de kararın 27.01.2025 havale tarihli tarihli temyiz dilekçesi ile temyiz edildiği anlaşılmaktadır.Bu itibarla temyiz süresi geçirilmiş olup temyiz dilekçesi süresinde değildir. Bu nedenle; davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin süreden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 18... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davacı idare arsanın gerçek birim metrekaresinin çok çok altında bir değer üzerinde anlaşmak istediğinden ve müvekkilince de bu bedelin kabulü mümkün olmadığını, kamulaştırma bedeli üzerinde uzlaşma sağlanamadığını, davanın reddine aksi halde bilirkişi incelemesi ile taşınmazın gerçek bedelinin tespitine ve faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya yükletilmesini talep etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.10.2015 tarihli ve 2015/ 67... /350 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 15.10.2015 tarihli ve 2015/ 67... /350 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda;hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal alınan taşınmaza uzak mesafede eski tarihli ve başka mahalleden satış olduğundan emsal alınamayacağından taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın;

imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 21.05.2021 tarihli ve 2019/216 Esas, 2021/173 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 21.05.2021 tarihli ve 2019/2 16... /173 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; ilk karar davacı idare ve davalılardan ... İnş.Mad.San ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmiş olup, ilk kararda tespit edilen kamulaştırma bedeli, kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden kesinleşmiş ilk kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden kesinleşen bedel davacı idare lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğundan; bozmadan sonra sadece ilk kararı temyiz eden davalının payı hesaplanarak bu miktarın bloke ettirilip adı geçene ödenmesine yönelik hüküm kurulması gerektiği düşünülmeden, bozmadan sonra tespit edilen bedel üzerinden tüm davalıların payını kapsar şekilde karar verilmesi hatalı olduğundan ve davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3. Davalılar ... ve ... vekilinin maddi hata düzeltim talebinde bulunması üzerine, maddi hata düzeltim talebinin kabulüne karar verilmiş ve Dairemizin 23.06.2022 tarihli ve 2022/5 76... /11508 Karar sayılı bozma ilâmına Mahkemece verilen ilk kararın davalılar ... ve ... vekilleri tarafından da temyiz edildiğine ilişkin ibare eklenmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin 11.01.2024 tarihli ve 2022/5 41... /12 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; emsal kıyaslamasının hatalı yapıldığını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; artan fark bedelden kendilerinin de faydalanması gerektiğini, usuli kazanılmış hak oluşmayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; aleyhine usuli kazanılmış hak oluşmayacağını, vekâlet ücretinin davalılar lehine verildiğini; ancak maddi hata yapıldığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

4. Davalı ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, faiz başlangıç ve bitim tarihlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiğini, vekâlet ücretine ilişkin hükmün hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 18... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesi hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Davacı idare tarafından fazla bloke edildiği anlaşılan 183.250.00 TL bedelin, ilk kararı temyiz etmeyen davalılar ... ve ..., ...’a ödeme yapılmamış ise davacı kuruma iadesine, şayet ödeme yapılmış ise bankadan çekilmesine kadar varsa işlemiş nemaları ile birlikte adı geçen davalılardan alınarak davacı idareye verilmesine hükmedilmesi gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

5. Kendisini vekille temsil ettiren davalılar lehine vekâlet ücreti takdiri yerine davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... Vekilinin Temyizi Yönünden; Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,

2.Davacı İdare ve Bir Kısım Davalılar Vekillerinin Temyizi Yönünden; A) Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

B) Davacı idare ve davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile; a) Gerekçeli kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak “ Davacı idare tarafından fazla bloke edildiği anlaşılan 183.250.00 TL bedelin, ilk kararı temyiz etmeyen davalılar ... ve ..., ...’a ödeme yapılmamış ise davacı kuruma iadesine, şayet ödeme yapılmış ise bankadan çekilmesine kadar varsa işlemiş nemaları ile birlikte adı geçen davalılardan alınarak davacı idareye verilmesine”

b)Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (9)numaralı bendinin çıkartılması, yerine “Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacı idareden alınarak kendilerini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,”cümlesininin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,