Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3771 K.2025/13996

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Miktar veya her paydaş için değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın her paydaş için değeri kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Temyizdeki parasal sınırların uygulanmasına ilişkin 6100 sayılı Kanun'un Ek-1 inci maddesine 14.11.2024 tarihinde yürürlüğe giren 7531 sayılı Kanun'un 22 inci maddesi ile “İstinaf ve temyiz kanun yoluna başvuruda esas alınan parasal sınırda yeniden değerleme nedeniyle meydana gelen artış, bölge adliye mahkemesinin kaldırma veya Yargıtayın bozma kararları üzerine yeniden verilen kararlar hakkında uygulanmaz, ilk karar tarihinde geçerli olan parasal sınırlar esas alınır." şeklinde üçüncü fıkra eklenmiş,

akabinde bu fıkra 04.06.2025 tarihinde yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 20 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı Kanun ile 6100 sayılı Kanun'un Ek-1 inci maddesinin ikinci fıkrası "200 üncü ve 201 inci maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında hukuki işlemin yapıldığı, 341 inci, 362 nci ve 369 uncu maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır." şeklinde değiştirilmiştir.

Dosya içeriğine göre. Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihinin 27.12.2024 olduğu ve ve bu tarihte 6100 sayılı Kanun'un Ek-1 inci maddesine 7531 sayılı Kanun'un 22 inci maddesi ile eklenen (mülga) üçüncü fıkrasının yürürlükte olduğu.

7550 sayılı Kanun'un 20 inci maddesi ile 6100 sayılı Kanun'un Ek-1 inci maddesinin ikinci fıkrasına getirilen değişikliğin yürürlükte olmadığı ve dosyada istinaf kaldırma kararı olduğu anlaşıldığından her paydaş için hüküm altına alınan ve temyiz olunan miktar ilk karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılan tüm davacılar yönünden hükmedilen ecrimisil bedeli ve davacılar ... ve ... dışında kalan asıl ve birleştirilen davaların davacılarına ödenmesine karar verilen tazminat bedeli yönünden davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar ... ve ... Turistik Tesisler İşletme Anonim Şirketine yönünden ödenmesine karar verilen kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat bedeli yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; davacıların İzmir ili, ..., ... Mahallesi 5 27... parselde kayıtlı taşınmazın maliki olduklarını, taşınmaza İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca kaldırım ve asfalt yapılarak fiilen el konulduğunu belirterek el atılan kısımların bedeli olarak 6100 sayılı Kanun'un 107 nci maddesi gereğince talebi arttırma hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL'nin taşınmazın değeri olarak davalı idareden, el koyma tarihinden itibaren hesaplanacak kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi ile ve 500,00 TL ecrimisil bedeli olarak her tahakkuk dönemi sonu itibariyle yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın imar uygulaması görmemiş kadastral parsel olduğu için %45 oranında düzenleme ortaklık payı oranı kesilmesi imkanı bulunduğundan el atılan kısmın düzenleme ortaklık payı alanı içinde kabul edilmesi gerektiğini, bu nedenle bedele hükmedilemeyeceğini, taşınmazdan geçirilen yolun 1972 yılında yapıldığını bu nedenle harç ve vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmesi gerektiğini, bölgede yapılaşma tamamlandığından objektif değer azalışı hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; metrekare birim değerinde %10 objektif değer azalışı hesaplanması gerektiğini, emsal taşınmazın uygun olmadığını, tazminatın yüksek belirlendiğini, ecrimisil koşullarının oluşmadığını, vekâlet ücretinin maktu hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi aynı caddeye cepheli taşınmazlara ilişkin Dairelerine intikal eden dosyalarda bulunan geçici kabul belgesine göre el atma tarihinin 1988 yılı olduğu anlaşıldığından vekâlet ücretinin nispi olarak hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmediği,

dava konusu taşınmazın konumunun ticari işletmelerin yoğun olarak bulunduğu bölgede yer alması nedeniyle, otopark olarak kiraya verilebileceği kabul edilerek, davacı ...

Turistik Tesisler İşletmesi Anonim Şirket lehine, otopark ücreti esas alınarak ecrimisil hesaplanmasının yerinde olduğu, ancak dava konusu taşınmazın diğer paydaşları tarafından açılan dava sonucu verilen kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2021/5514 Esas, 2021/15645 Karar sayılı kararı ile onandığı, incelemesinde el atılan kısımların 10,75 m² ve 171,75 m² olarak tespit edildiği anlaşıldığından işbu davada el atılan kısımların farklı tespit edilmesinin hatalı olduğu sonucuna varılarak Dairece resen hesaplama yapılmasına karar verilerek ...

Caddesinin kaldırımında kalan ve (A) harfi ile belirtilen yerin 10,75 m² olduğu, ...

Bulvarı kaldırımında kalan ve (C) harfi ile belirtilen yerin 171,75 m² olduğu kabulü ile toplam el atılan alanın 182,50 m² olarak hesaplanması sonucunda, asıl davada 2.851.745,00 TL, davacı ... payının 41.350,30 TL, ... payının 62.025,45 TL, ... payının 62.025,45 TL, ... payının 45.627,92 TL, ...payının 45.627,92 TL, ... payının 302.284,97 TL olduğu, birleştirilen 2020/293 Esas sayılı davada toplam tazminatın 3.161.630,00 TL, davacı ... payının 50.586,08 TL olduğu, birleştirilen 2021/220 Esas sayılı davada toplam tazminatın 4.256.630,00 TL, davacı ...

Turistik Tesisler İşletme A.Ş. payının 715.113,84 TL olduğu hesaplanmak suretiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü gerekçeleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin tüm davacılar yönünden ecrimisil bedeli ve davacı ... ve ...Turistik Tesisler İşletme Anonim Şirketi dışındaki asıl ve birleştirilen davaların davacıları payına düşen tazminat bedeli yönünden temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

2. Davalı idare vekilinin davacılar ... ve ... Turistik Tesisler İşletme Anonim Şirketi payına düşen tazminat bedeli yönünden yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,