Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3772 K.2026/47

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Manisa ili, .... ilçesi, ... 3519 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; arazi vasfının yanlış değerlendirilerek taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabulü ile hatalı değer biçildiğini, emsalin uygun olmadığını, belirlenen değerin yüksek olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, arsaların yeni imar planlarında inşaat H (yükseklik) değerinin 21 metreye çıkmasından dolayı bölge emsallerinde arsa rayiç değerinin inşaat alanının artmasından kaynaklı % 40 daha değerli olduğunu, müvekkilinin müteahhitlik yapmakta olup arsaları kamulaştırılmasaydı inşaat yapması veya başka tasarruf hallerinde elde edeceği karın çok daha fazla olacağını, emsalin uygun olmadığını, bilirkişi raporuna yönelik itirazların doğru değerlendirilmediğini, bilirkişi heyetinin, davaya konu parseli arsa kabul edip %16,70 yola terk oranını düşerek değerini düşürdüğünü,

raporda "Dava konusu taşınmaz yakınındaki konut alanında Yençok :17,50 metre olması veya Ticaret+Konut Alanında yençok :21,50 metre olmasına rağmen dava konusu taşınmaz yapı yüksekliği açısından dava tarihi itibarıyla yakınında yer alan taşınmazlar ile aynı imar alanında değildir." şeklinde değerlendirme yapıldığını, bu değerlendirmenin hatalı olduğunu, taşınmazın değerinin düşük olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslama yapılmasında yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı,

ancak emsal olarak alınan 5880 parselin geldisi olan 5615 parselden, bedelsiz olarak yola terk işleminin olması ve dolayısıyla imar parseli olarak kabul edilmesi gerekmekte olup, dava konusu taşınmaz kadastral parsel, emsal alınan taşınmaz imar parseli olduğundan, düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılarak birim değere ulaşılması gerekmekte ise de Mahkemece yapılan keşif neticesinde alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değil ise de taşınmazın tespit edilen metrekare birim fiyatı (1.113,88 TL/m²), dava konusu taşınmazla benzer özellikte olan ve bitişik konumda yer alan Manisa ili, ..... ilçesi, ...

5625 parselde kayıtlı taşınmazın 27.01.2020 tarihi itibarıyla belirlenen ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/402 Esas, 2023/7434 Karar sayılı kararı ile uygun görülen metrekare birim fiyatı (814,55 TL/m²) ile uyumlu olduğundan, yapılan işbu hatanın sonuca etkili olmadığı kanaatine varılarak kararın kaldırılmasına gerek görülmediği belirtilerek, ayrıca hüküm kısmında kamulaştırma bedelinin derhal ödenmesine karar verilmesi ve dört ay içerisinde sonuçlandırılmayan davada karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi yerinde olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca Anayasa Mahkemesince 2942 sayılı Kanun’un Geçici 19 uncu maddesinin iptal edildiğini, bu bağlamda yasal faize hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,