Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3953 K.2025/18649

Taraflar arasındaki tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 64... , 1 65... , 1 67... , 1 72... ,18, 1 78... , 1 79... parsel sayılı taşınmazların tapu kaydına konulan kamulaştırma şerhinin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların kadastro tutanağının irtifak hakları ve gayrimenkul mükellefiyetleri bölümünde "..

Genel Müdürlüğü lehine irtifak hakkı vardır" şerhinin bulunduğunu, kadastro tutanağında yazılı irtifak şerhinin ne kadarlık bir alanı kapladığının yani miktarının ve ne kadar süre için kurulduğunun belirtilmediğini, yine kadastro tutanağının edinme sebebi kısmında da irtifak hakkının tesciline ilişkin herhangi bir açıklama, beyan ve hukuki sebep yer almadığını, diğer yandan lehine irtifak hakkı şerh edilen ..

Genel Müdürlüğü'nün de hukuki varlığını 13.08.1993 tarihinde yitirdiğini, dolayısıyla kadastro tespit tarihi itibariyle ..

Genel Müdürlüğü isimli bir kuruluşun bulunmadığını, özetle müvekkiline ait taşınmazın kadastro tutanağının ve tapu kaydının beyanlar hanesine yazılan irtifak şerhinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 1025 inci maddesi gereğince yolsuz tescil kapsamında kaldığını, yolsuz tescilin terkini için de herhangi bir süre öngörülmediğini, irtifak şerhi usulüne uygun şekilde şerh edilmediğinden ve özellikle de irtifak alanı belirtilmediğinden 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 12/3 üncü maddesinde yazılı on yıllık hak düşürücü sürenin de somut olaya uygulanamayacağını, mevcut şerhin ne ..

Genel Müdürlüğü ne de ihbar olunan şirket lehine irtifak hakkı sağlamadığını, söz konusu şerhin sadece bilgilendirme niteliği taşıdığını, 4721 sayılı Kanun'un 1025 inci maddesine dayalı olarak yolsuz tescil sebebiyle irtifak hakkının terkinini talep etme haklarının bulunduğunu, ayrıca tapu kaydında belirtilen bir günlük sürenin dolması yada süre belirtilmemesi ve irtifak alanının miktarının gösterilmemesinin de irtifak şerhini geçersiz kıldığını,

irtifak hakkının terkini 4721 sayılı Kanun'un 7 83... ncı maddelerine dayanılarak açılacak davalarda herhangi bir zamanaşımı ve hak düşürücü süre bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davacı taraf, daha önce yapılan kamulaştırma işleminin tapuya şerh verilmesine ilişkin işlemin terkini istemi ile eldeki davayı açmış ise de benzer uyuşmazlıkta Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2023/5-11 Esas, 2024/539 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere kamulaştırma şerhin kaldırılması amacıyla 3402 sayılı Kanun'un 12/3 üncü maddesine göre hak düşürücü süre içinde davacı tarafından eldeki davanın açılması gerektiği, başka bir anlatımla dava konusu taşınmazın kadastro tutanağı ve tapu kaydında irtifak şerhi mevcut olup,

bu hâliyle kadastro tespitinin kesinleştiği 26.07.1995 tarihinden itibaren on yıllık hak düşürücü süre geçmekle, davalı idare yararına tamamlanmış bir hukuki durum da oluştuğundan davacının davasının hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,