Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4121 K.2025/12929

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleştirilen davada dava dilekçelerinde özetle; davacının ... ili, ... ilçesi, Aşağı Mahallesi 5 24... ve 6 parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazların maliki olduğunu, müvekkilinin parsellerine davalı ... tarafından fiilen el atıldığı yol ve kaldırım olarak kullanıldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL kamulaştırmasız el atma bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini, birleştirilen davada ise ... Belediye Başkanlığının taşınmaza ... Büyükşehir Belediyesi tarafından el atıldığını ileri sürmesi nedeniyle davalı ... Belediyesi aleyhine dava açarak tazminat talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olup reddi gerektiğini, parsellerin ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... Meydanı ve civarında yapılmış olan "... Meydanı Düzenleme İnşaatı İşi" kapsamında, yol ve kaldırım düzenlenme sahası içinde kaldığını, bahse konu olan bu çalışmanın, ... Büyükşehir Belediyesi görev alanı içinde olması nedeniyle, kurumları tarafından yapılmadığını, açıklanan nedenlerle davanın öncelikle husumet nedeni ile usulden reddine, aksi halde haksız açılmış davanın esastan reddine, yargılama masrafları ve ücreti vekâletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ettiğini beyan etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parsellerin ana arterde yer almaması dolayısıyla İlçe Belediyesi sorumluluğunda yer aldığı tespit edildiğinden davanın idareleri yönünden husumet nedeniyle reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleştirilen ... Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/391 Esas sayılı dosyasındaki dava yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş olmasının usul ve esasa aykırı olduğunu, yerel mahkemece tüm davalılar yönünden davanın müştereken ve müteselsilen kabulüne veya her iki davalı açısından davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın güney yönünde ... Caddesine cepheli olup, meydan düzenleme çalışması kapsamında kaldığından, fiili olarak kısmen yolda, kısmen de kaldırımda kaldığını, ... Caddesi ve civarının Kurumlarının sorumluluğunda olmasına rağmen, parsellerin ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... Meydanı ve civarında yapılmış olan "...

Meydanı Düzenleme İnşaatı İşi" kapsamında, yol ve kaldırım düzenlenme sahası içinde kaldığını, bahse konu olan bu çalışmanın, ... Büyükşehir Belediyesi görev alanı içinde olması nedeniyle, kurumları tarafından yapılmadığını, ayrıca parsellerin kuzey yönünde yazı ekinde gönderilen (2014 halihazır haritasında ve 1982 yılı hava fotoğrafında görüldüğü üzere kısmen, ...

Caddesi ile Egemenlik Bulvarını bağlayan eski tren yolu üstü köprüsüne ulaşım sağlayan yolun kaldırımında kaldığını, kısmen kaldırımda kalmış olan 524 ada, 5-6 sayılı parsellerde yazı ekinde gönderilen resimlerde görüldüğü üzere yapımı tamamlanmış olan ...,. Hatlarının üzerine, yaya üst geçidi çalışmalarına başlanmış olup, çalışmanın ...

Büyükşehir Belediyesince yapıldığını, müvekkil kurumun el atmadan sorumlu tutulmasının hukuka aykırı bulunduğunu, husumet nedeni ile davanın reddi gerektiğini, huzurdaki davada uzlaşma dava şartının gerçekleşmediğini, taşınmazın el atma tarihindeki niteliklerine göre değerinin belirlenmesi gerektiğini, hükme esass alınan bilirkişi raporunda emsal incelemesinin hatalı, belirlenen bedelin ise fahiş bulunduğunu, dava konusu yerin kadastral parşel olduğu ve düzenleme ortaklık payı kesilmemiş olduğu tespit edildiği halde bedel tespitinde bu hususun göz önünde bulundurulmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, davadan önce uzlaşma için davalı idareye müracaat edildiği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre dava konusu taşınmazların davalı ...

Başkanlığının yetki ve sorumluluk alanında kaldığı ve husumetin doğru yöneltildiği, taşınmazların imar durumu ve konumuna göre belirlenen bedelin uygun olduğu, her ne kadar taşınmazların bulunduğu bölgede 1/1000'lik Uygulama İmar Planının bulunmaması nedeniyle 1/5000'lik ...

Planına göre taşınmazlarda park alanında kalan kısımların bedeline hükmedilemez ise de fiili el atmadan arta kalan ve fen bilirkişisi raporu ile ekli krokide B ve E harfleri ile gösterilen bu kısımların yüzölçümleri ile geometrik durumlarına göre tamamının bedeline hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen itirazları tekrar etmiştir. 2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen itirazları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelinin sorumlu davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

VI. KARAR