Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4178 K.2025/13751

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. İstanbul ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi 29 57... parsel ile 29 51... parsel (203 m²) ve 14 parsel (3628 m²) sayılı taşınmazların mülkiyet haklarının müvekkiline ait olduğunu, 26 parselin kök parselinin 29 57... parsel olduğunu, bu kök parsele konu 8549 m² alanlı taşınmazın ilk tapu kaydının 01.11.1960 tarihinde yapılan ilk kadastro tespitinde 29 57... parsel şeklinde oluştuğunu, 1/2 payın ... adına, 1/2 payın Maliye Hazinesi adına tescil edildiğini, bilahare ... ’e ait 29 57... parselin 1/2 payının 28.02.1978 tarihli ve 512 yevmiye ile Maliye Hazinesi adına tescil edildiğini, daha sonra 03.07.1987 tarih ve 2545 yevmiye ile ... adına tescil edildiğini,

müteakiben 29 57... parsel sayılı taşınmazın üç bölüme ifraz edilerek, 1/2 payın Maliye Hazinesi, 1/2 payın ... adına olmak üzere, 29 57... parsel (7032.42 m²), 26 parsel (866.58 m²) ve 27 parsel (650 m²) olarak tescil edildiğini, 26 parselin (diğer iki parselle birlikte) ...

Vakfı, ...Vakfı adlarına tashihen tescil edildiğini, 12... parselin kök parselinin 29 51... parsel olduğunu, taşınmazın ilk tapu kaydının 01.11.1960 tarihinde yapılan kadastro tespitinde 1/2 payının ... adına, 1/2 paynın Maliye Hazinesi adına tescil edildiğini, bilahare ...’e ait 29 51... parselin 1/2 payının 28.02.1978 tarihinde Maliye Hazinesi adına tescil edildiğini, Hazineye geçen bu taşınmazın 1/2 payının daha sonra da 03.07.1987 tarihli ve 2549 yevmiye ile ... adına tescil edildiğini, müteakiben bu 29 51... parselin iki bölüme ifraz edilerek 29 51... parselin (203 m²) ... tarafından 03.03.2003 tarihinde kamulaştırıldığını,

14.04.2009 tarihinde Maliye Hazinesi adına tescil edildiğini, 2951 ada, 13 parselin (7894 m²) ise 03.03.2003 tarihli ve 737 yevmiye ile 1/2 payı Maliye Hazinesi adına, 1/2 payı ... adına tescil edildiğini, 29 51... parselin de iki bölüme ifraz edildiğini, 29 51... parselin (3628 m²) önce 1/2 payının Maliye Hazinesi adına, 1/2 payının ... adına, bilahare 04.03.2016 tarihli ve 3119 yevmiye ile ... adına tescil edildiğini, 29 51... parselin (4266 m²) 1/2 payının Maliye Hazinesi adına, 1/2 payının ... adına tescil edildiğini,

bilahare taşınmazın tamamı ... adına 13.05.2010 tarihli ve 2105 yevmiye ile tescil edildiğini ve bu parselin tamamı son olarak 11.06.2019 tarihli ve ... yevmiye ile ... adına tescil edildiğini, 29 57... parsel ile 2951 ada, 12... parselin mevcut tapu kayıtları yolsuz tescil durumunda olduğu için gerçek maliki göstermediğini, gerçek malikin bu parsellerin kök parselleri olan 29 57... parsel ile 29 51... parselin ilk tapu kayıtlarının oluştuğu 01.11.1960 tarihinde yapılan ilk kadastro tespitinde adına tescil yapılan ve müvekkillerinin murisi olan ... olduğunu, söz konusu taşınmazların imar planında yol alanında kaldığını,

kamulaştırmasız el atıldığını belirterek, İstanbul ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi 29 57... parsel ile 29 51... ve 14 parsel sayılı taşınmazlara yol olarak kamulaştırmasız el atılması nedeniyle, fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik dava tarihinden itibaren işletilecek kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiziyle birlikte 200.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline, vekâlet ücreti ve yargılama masraflarının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tapu kaydının idare adına olduğu durumlarda da kamulaştırmasız el atma davası açılabileceğini, önemli olanın mülkiyet hakkının varlığı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile emval-î metrûkenin mülkiyetinin Hazine’ye intikal etmesi sebebiyle, eski maliklerinin hak iddia etmesinin dayanaksız olduğunu, ilgililerin alınmış olan firari ve mütegayyiplik kararına karşı idari yargıda dava açma hakları saklı olduğunu, somut uyuşmazlıkta davacı taraf malik ve hak sahibi sıfatı taşımadığı gibi murislerinin firari şahıslardan olması nedeniyle taşınmazlarının emvali metruke olarak 1987 yılında Hazineye intikallerinin yapıldığı sabit olduğundan kamulaştırmasız el atma tazminatı talepli davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırılık görülmemiş, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; tapu kaydının idare üzerinde olduğu durumlarda bile aynı idareye karşı tapu kaydı üzerinde olmayan gerçek malik tarafından kamulaştırmasız el atma davalarının açılabildiğini, murisin 1917 senesinde vefat ettiğini, bu nedenle müvekkilin murisinin firari şahıslardan olduğu ve sene 1924 de malının başında olmadığı iddiasının anlaşılır olmadığını, ayrıca bu durumdaki kimselerin mallarının bir vaziyet kararına gerek kalmaksızın kanun gereği Hazineye geçeceği belirtilip sonra da 1987 yılında yani murisin vefatından tam 70 yıl sonra her nedense verilen vaziyet kararına karşı idari yargıda iptal davası açılabileceğinin ifade edilmesinin hukuka açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR