Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4214 K.2025/14008

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 11... ve 39 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini, baraj göl alanı olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve baraj gölü sahası içinde kalması nedeniyle tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunda taşınmazların zemin bedeli için yapılan hesaplamanın resmi ve bilimsel verilerden uzak olduğunu, fazla bloke edilen bedelin idareye iadesine dair hüküm kurulmadığını, faiz başlangıç tarihinin hatalı olarak belirlendiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; münavebe sistemi ile yapılan hesaplamanın yanlış olduğu, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin kullanılması gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olarak %4 alındığını, objektif değer artışı oranının düşük alındığını, mülkiyet hakkının ihlal edildiği, tespit edilen bedel ve uygulanan faizin kanuna ve hakkaniyete uygun olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 1 11... parsel sayılı taşınmazın kısmen sulu karışık meyve bahçesi, kısmen sulu kavaklık, kısmen sulu tarım arazisi, 1 11... parsel sayılı taşınmazın sulu kavaklık niteliğinde olduğu anlaşılmış olup,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazlara net gelir yöntemine göre değer biçilmesinde ve dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak gelir metoduna göre belirlenen metrekare birim fiyatına uygun objektif değer artış oranı uygulanarak kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında sonuç bedel itibarıyla bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak davacı idarece fazla depo edilen bedelin davalılar tarafından bankadan çekilmişse varsa ödenen nemaları ile birlikte davalılardan tapudaki hisseleri/miras payları oranında alınarak davacı idareye verilmesine,

bedel çekilmemişse fazla yatan bedelin işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine karar verilmesi, İlk Derece Mahkemesinin 13.03.2019 tarihli kararı ile derhal ödenmesine karar verilen bedel yönünden 20.08.2017 tarihinden ilk karar tarihi olan 13.03.2019 tarihli kararına kadar yasal faize hükmedilmesi ve hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde faiz bitiş tarihi yönünden maddi hata yapılarak infazda tereddüt yaratılması doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı idarenin harçtan muaf olduğunu, kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunda taşınmazın zemin bedeli için yapılan hesaplamanın resmi ve bilimsel verilerden uzak olduğunu, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu bu nedenle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kısmen sulu tarım arazisi kısmen kapama karışık meyve bahçesi ve kısmen kapama kavaklık niteliğindeki 1 11... parsel sayılı taşınmaza ve kapama kavaklık niteliğindeki 1 11... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazların hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,