Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4259 K.2025/15445

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ile ecrimisil istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; müvekkillerinin Antalya ili, ..., ... Mahallesi 7 04... parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını ve halen de kullanılmaya devam edildiğini belirterek belirlenecek tazminatın davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde; iddiaların fahiş olduğunu, kabulünün mümkün olmadığını, değer tespitinde ileriye yönelik kullanma şekillerine göre getireceği karın dikkate alınmaması gerektiğini, taşınmazın hiçbir gelir getirici özelliği bulunmadığını, ecrimisil talebi yönünden reddi gerektiğini, dava konusu parseldeki tramvay istasyonu ve rayların bütün şehir tarafından kullanıldığını, zilyetliğin haklı ve geçerli sebebe dayandığını, istenen bedelin de fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09.06.2011 tarihli ve 2009/61 Esas, 2011/166 Karar sayılı kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; ecrimisil talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, dava konusu taşınmaz ile bilirkişi raporunda somut emsal olarak kabul edilen taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas m² değerlerinin karşılaştırılmasında;

dava konusu taşınmazın emsal taşınmazın yaklaşık 2 katı değerinde olduğu anlaşıldığı hâlde emsalin % 80’i değerinde kabul edildiğinden vergi değerine ters düşecek şekilde alınan rapor ve ek rapor yeterli ve inandırıcı olmadığından taraflara dava konusu taşınmazla aynı mahalleden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için yeniden imkan tanınıp, bildirilen emsaller celp edildikten ve gerektiğinde resen emsal de getirtilerek mahallinde keşif yapılıp taşınmazların metrekare rayiç değerleri de gözetilecek şekilde rapor alınması gerektiği düşünülmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması,

dava dilekçesi ile davacının muris Nushet Beytaş’tan gelen miras payına ilişkin de talepte bulunduğu anlaşıldığı hâlde bu pay karşılığına hükmedilmemesi doğru olmadığından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 29.03.2016 tarihli ve 2013/148 Esas, 2016/96 Karar sayılı kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda somut emsal olarak incelenen taşınmaz ile dava konusu taşınmazın vergi değerleri yönünden yapılan kıyaslamaya göre dava konusu taşınmazın somut emsalden 2,5 kat daha değerli olduğu anlaşıldığı hâlde dava konusu taşınmazı somut emsalden %60 daha değerli kabul ederek düşük bedel belirleyen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması nedeniyle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davaların ise kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediğini davaya konu taşınmazın emsalden 2,5 kat değerli kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerk kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmaza fiilen el atılmadığını, husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, m² birim fiyatının yüksek olduğunu, emsal karşılaştırmasının hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmaza 1983 yılı sonrası el atıldığı, bu nedenle nispi harca hükmedilmesi gerekirken, maktu harca hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1.Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kamu düzeni gereği kısmen kabulü ile Mahkeme kararının; a) (1) numaralı bendinde yer alan "Alınması gerekli 179,90 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 223,97 TL, ıslah harcı 1.278,35 TL olmak üzere toplam 1.234,28 TL 'den mahsubu ile fazla yatan 1.054,34 TL 'nin karar kesinleştiğinde talep halinde iadesine, "cümlesinin tümü ile çıkarılması, yerine “ Alınması gereken 5849,90 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 223,97 TL, ıslah harcı 1.278,35 TL olmak üzere toplam 1.234,28 TL 'nin mahsubu ile bakiye 4615,62 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına", cümlesinin yazılmasına,

b) (2) numaralı bendinde yer alan "Alınması gerekli 179,90 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 27,70 TL, tamamlama harcı 1.138,99 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 986,79 TL karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine " cümlesinin tümü ile çıkarılması, yerine " Alınması gereken 4666.78 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 27,70 TL, tamamlama harcı 1.138,99 TL harcın mahsubu ile toplam 1166,69 TL 'nin mahsubu ile bakiye 3500,09 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına," cümlesinin yazılması,

c)Mahkeme kararının (3) numaralı bendinde yer alan "Alınması gerekli 179,90 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.031,33 TL harcın mahsubu ile fazla yatan 3.851,43 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine, "cümlesinin tümü ile çıkarılması, yerine " “Alınması gereken 16.125,31 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.031,33 TL harcın mahsubu ile bakiye 12.625,22 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,