Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/4263 K.2025/15050

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.11.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.. Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Av. ... . ve Av. ... ile davalılar vekili Av. .. geldiler. Tarafların vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 04.11.2025 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin .. ilçesi, .. köyü, .. Dere Mevkiinde bulunan İR: 762 sayılı maden işletme ruhsat sahasının rödovanscısı olarak işletmesini yürütmekte olduğunu, .. 3. Havaalanı projesi yapımı için ..

Havalimanları İnşaatı Adi Ortaklığı Ticari İşletmesine tahsis edilen alanda, davalıların hafriyat çalışmaları sırasında kontrolsüz şekilde döküm ve dolgu yapması sebebiyle müvekkili şirketin madencilik faaliyetlerine devam ettiği alanda önemli ölçüde tahribat meydana getirdiğini,

6098 sayılı TBK 49 ve devamı maddeleri gereğince müvekkili şirketin davalıların döküm ve dolgu faaliyetleri sebebiyle uğradığı zararın haksız fiil hükümleri gereğince tazmin edilebilmesinin koşullarının oluştuğunu belirterek ve belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 3.000.000.000 TL tazminatın haksız fiil tarihi olan 01.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek TC ..

Bankası avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 22.12.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talebini 23.240.523,87 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; öncelikle .. Havalimanı İşletmeleri AŞ'nin açılan davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının zararın meydana geldiği tarihlerde İR: 762 sayılı ruhsat sahasında hak sahibi olup olmadığının araştırılması gerektiğini, hak sahibi olmaması halinde davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini, meydana geldiği iddia edilen zarar ile müvekkillerinin bir ilgisi olmadığını, davacının kendi fiil ve davranışları ile zararın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 23.240.523,87 TL tazminatın, dava tarihi olan 12.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; dava dosyası kapsamında toplam 5 adet bilirkişi raporu hazırlandığını, hesaplanan zarar tutarının her defasında tutarsız bir şekilde değiştiğini, hiçbir raporda müvekkil şirketin ne oranda davacının ne oranda kusurlu olduğunun incelenmediğini, davanın davalı Şirket .. Havalimanı İşletmesi A.Ş. yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, .. 3. Havalimanı projesinin inşası anahtar teslim olarak ..

Havalimanları İnşaatı Adi Ortaklığı Ticari İşletmesini oluşturan (i) .. İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ii) .. İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., (iii) .. Havacılık ve İnşaat A.Ş., (iv) .. İnşaat ve Ticaret A.Ş. (v) .. İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yürütülmüş olup ..

Havalimanı İşletmesi A.Ş'nin herhangi bir hukuki veya fiili sorumluluğu bulunmadığını, davacının faiz talebinin dava tarihi olarak karar verildiğini, akabinde Yerel Mahkeme tarafından 12.05.2023 tarihinde ek karar verilerek faiz hakkında "sehven" dava tarihi olarak hüküm kurulduğu,

haksız fiil davalarında faiz başlangıç tarihinin "haksız fiil tarihi" olduğunun belirtildiğini, esasa ilişkin verilen kararların tashih yoluyla düzeltilmesinin mümkün olmadığını, basit bir yazım hatası olmadığını, davacı tarafından davaya konu sözde zararın müvekkil şirketler tarafından meydana getirildiğinin somut delillerle ispatlanamadığını, müvekkil şirketler tarafından inşaat çalışmasına başlanmasından çok önce arazi kotlarında gözle görülü önemli değişimler meydana geldiğini, dosyaya sunulan ve davalı şirketler'in inşaat faaliyetine başlamasından çok daha öncesine ait olan uydu görüntüleri ile durumun sabit olduğunu,

davacının daha önceki hatalı çalışmaları sebebiyle bölgede sıklıkla heyelan yaşandığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda zararın 1958 yılından bu yana arazideki değişimler dikkate alınarak hesaplandığını, müvekkil şirketler havalimanı inşaatına 2015 yılında başlamış olup önceki dönem ile sonraki dönem ayrıştırılması gerektiğini, davacının çıkarılan kum, kömür ve sair madenlerden elde ettiği gelirin de tazminat miktarından düşülmesi gerektiğini, bilirkişi raporlarında zarar hesabının 1958 yılına kadar dayandığını,

davacı lehine tazminat hesaplaması yapılacağı kabul edilse dahi bu hesaplamanın davacının tüm ticari hayatını kapsar şekilde yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının da kusuru bulunduğundan tazminat miktarında müterafik kusur indirimi yapılmasını, heyelanların oluşmasına sebebiyet veren olayın davacının arazi tipine uygun olmayan dikey kazı çalışması olduğunu, davacının, heyelan riski olan bölgede çalışma yapmaması gerektiğini, davacının birçok eyleminin zararın artmasına hatta en başta zararın doğmasına sebebiyet verdiğini, hiçbir bilirkişi raporunda kusur hesabı yapılmadığını,

davacının kusuru oranında belirlenecek tazminat miktarından indirim yapılması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, .. 3. Havalimanı projesinin yapımını üstlenen davalı şirketlerin hafriyat çalışmaları sırasında döküm ve dolgu yapmaları sebebiyle davacının madencilik faaliyetini yürüttüğü alanda tahribat meydana geldiği ve bu nedenle zarara uğradığı iddiasına dayalı haksız fiilden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, dava konusu heyelanın güney yönünden ve tamamının 3. Havalimanı dolgusu nedeniyle meydana geldiğinin keşif esnasında tespit edilmiş olması ile birlikte davalıların eylemi nedeniyle zararın oluştuğuna dair dosya kapsamında alınan tüm bilirkişi raporlarının birbiri ile uyumlu olduklarının anlaşılmasına,

hükme esas alınan raporda ileride yapılacak madencilik çalışmaları için mevcut zemin koşullarının uygun olmayacağı tespiti ile iddia edildiği gibi 1958 yılından değil davalıların faaliyeti kapsamındaki dönem ve harita gözetilerek heyelan tarihi itibari ile davacının uğradığı gerçek zararın hesap edilmiş olmasına, daha öncesinde dava konusu yerde heyelan meydana geldiğine ilişkin iddiaya dair dosya kapsamında somut bir tespite rastlanılmamış olduğunun anlaşılmış olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR