Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4326 K.2025/7912

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Lapseki Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.08.2024 Tarihli ve 2024/427 Esas Sayılı Ara Kararı

Davacı taraf hakkında adli yargı makamları tarafından verilen bir tahliye kararı olmadığı, davalı tarafından idari işlem niteliğinde Lapseki Kaymakamlığı tarafından tahliye kararı verildiği, idari işlemin durdurulmasına yönelik karar verilemeyeceği ve anılan yetkinin idari yargıya ait olduğu, anılan karara ilişkin Çanakkale İdare Mahkemesi tarafından yürütmenin durdurulması kararı verildiğinin anlaşıldığı ve de dava sonucun özünü barındıran kiracılık sıfatının tespiti yönünde ihtiyati tedbir kararının ise ihtiyati tedbirin özü ve amacına aykırı olması ve dava sonucuna ilişkin bir karar mahiyetinde olacağı gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 25.09.2024 Tarihli ve 2024/3432 Esas, 2024/2198 Karar Sayılı Kararı İlk derece mahkemesinin tedbire ilişkin tensip ara kararında hatalı bir sonuca varılmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

C. Lapseki Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.12.2024 Tarihli ve 2024/427 Esas Sayılı Ara Kararı Davacı vekili tarafından 04.12.2024 tarihli duruşmada dava süresince tahliye işleminin olmaması yönünde ihtiyati tedbir karar verilmesinin talep edilmesi üzerine mahkemece, ihtiyati tedbir kararının verilebilmesi için tedbir talep eden davacı tarafça davanın haklılığının yaklaşık olarak ispat edilmesinin gerektiği, davanın esasını çözecek mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

D. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 16.01.2025 Tarihli ve 2025/101 Esas, 2025/178 Karar Sayılı Kararı

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağı düzenlenmiş ise de, bu düzenleme ancak mahkemece esas hakkında verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine işin esasına girilerek kararın kaldırılması ve ilk derece mahkemesine gönderilmesi durumlarında geçerli olup, Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi faaliyete geçirilmeden önce Bursa Bölge Adliye Mahkemesince yalnızca ihtiyati tedbir kararına yönelik istinaf incelemesi yapıldığı,

ihtiyati tedbir taleplerine karşı verilen kararlar ve esas hakkında kurulacak hükme yönelik istinaf taleplerinin yeni kurulan ve bu kararların verildiği tarihte faaliyete geçmiş olan Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

E. Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 13.02.2025 Tarihli ve 2025/418 Esas, 2025/209 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda istinaf incelemesine konu ara kararın Lapseki Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/427 Esas sayılı dosyasında verilen 04.12.2024 tarihli ara karar olduğu, bu dosyada mahkemece daha önce verilen 16.08.2024 tarihli ara karara ilişkin istinaf incelemesinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince yapıldığı, yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağı, istinaf talebini inceleme yetkisinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, istinaf incelemesinde yetkili bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, Lapseki Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.08.2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince yapılarak, 25.09.2024 tarihli ve 2024/3432 Esas, 2024/2198 Karar kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR