Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4375 K.2025/16972

Taraflar arasındaki asıl ve birleştirilen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 1 64... parsel, 1 64... parsel, 2 04... parsel, 2 03... parsel, 2 02... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili asıl ve birleştirilen dava cevap dilekçelerinde özetle; asıl ve birleştirilen dosyalardaki taşınmazların malikinin davalı müvekkilleri olduğunu, acele kamulaştırma dosyalarının hepsinde tespit edilen kamulaştırma bedellerinin oldukça düşük olduğunu, değişik iş dosyalarında alınan bilirkişi raporlarında ifraz sonrası kalan kısımdaki değer kaybı bedelinin oldukça düşük olduğunu, söz konusu kamulaştırma nedeniyle müvekkillerinin taşınmazlarını önemli ölçüde kaybedeceklerini,

taşınmazların bulunduğu bölgedeki gerçek arsa satış fiyatlarının etrafında ciddi yapılaşma yoğunluğunun olması taşınmazların hemen yakınında termal oteller ve diğer yapılaşmalar bulunduğunu, bu nedenle taşınmazların oldukça değerli olduğunu, dava konusu taşınmazların objektif unsurunun belirlenirken bu hususların da dikkate alınması gerektiğini, arsa olarak değerlendirilmemesi durumunda ise taşınmazların sulu tarım arazisi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, taşınmazların sulu tarım şartlarının geçerli olduğu ve bu anlamda verimin en üst seviyede olduğu bölgede yer aldığını,

taşınmazların bulunduğu bölge dikkate alındığında kapitalizasyon faizinin düşük alınması gerektiğini ileri sürerek kamulaştırma bedelinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tesciline, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece hükmedilen kamulaştırma bedelinin idare kıymet takdir komisyonunca belirlenen bedelden yüksek olması nedeniyle istinaf kanun yoluna başvurduklarını, ayrıca dava kabul edilmesine rağmen taraflarına vekâlet ücreti verilmediğini, kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından yasal faiz işletilmesi gerektiğini, birleştirilen dosyalarda davalılar lehine ayrı ayrı vekâlet ücreti takdirinin hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf incelemesi ile kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu tüm taşınmazların kadastral yola cephesinin bulunduğunu, yine taşınmazların Kumluca yerleşim alanına çok yakın olduğunu, 1/25000'lik imar planı içerisinde yer aldığını, elektrik, su, altyapı ve sağlık hizmetlerine ulaşım ile işçi bulma olanaklarının kolay olduğunu ve belediye mücavir alan sınırları içinde yer aldığını, tüm bu kriterler birlikte değerlendirildiğinde %150-200 gibi bir değer artışı belirlenmesi gerekirken yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda öngörülmüş olunan %10 objektif değer artışının taşınmazların değerinin belirlenmesinde aşırı derecede yetersiz kaldığını, taşınmazların üzerindeki zeytin ağacı bedelinin çok düşük hesaplandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmazlara gelir metodu kullanılarak bilimsel yolla, dosyaya getirilen resmî veriler esas alınarak net gelirin tespit edilmesinde, taşınmazların niteliğine uygun oranda (%5) kapitalizasyon faizi uygulanmasında ve ...

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinden edinilen bilgilerden tespit edilen dava konusu taşınmazların konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri de dikkate alınarak %10 objektif değer artışı uygulanarak sonuç metrekare birim fiyatının ve bu şekilde kamulaştırma bedelinin tespitinde, yine İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirtilen 2023 yılı maktu ağaç bedellerinden maksimum birim fiyat esas alınarak zeytin ağacının bedelinin belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmediği,

01.08.2023 tarihinden sonra açılan asıl ve birleştirilen davalarda, dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacaklılarına uygulanacak en yüksek faize hükmedilmesinde, davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinde ve yine birleştirilen dosyalarda davalılar lehine dosya bazında ayrı ayrı tek maktu vekâlet ücreti takdirinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, asıl ve birleştirilen davalara ilişkin olarak İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olması nedeniyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleeri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazların hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür. 4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,