Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4526 K.2025/7927

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.07.2024 Tarihli ve 2024/619 Esas Sayılı Ara Kararı Mahkemece davacı vekilinin davacılar tarafından bankalara verilen çek asıllarının iadesi talebinin reddine, listesi bulunan çek bedellerinin tahsili halinde tahsil edilen çek bedellerinin davacı adına ticari faaliyetlerde kullanılmak üzere ...nezdinde bulunan TR...17 nolu komiserlerin hesabına komiserlerin bilgisinde, denetiminde ve gözetiminde ödeme yapılması talebinin kabulüne karar verilmiştir. Asli müdahil ... A.Ş. vekili 30.07.2024 tarihli dilekçesi ile 12.07.20 24... nolu ara kararının teminat karşılığı tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02.08.2024 Tarihli ve 2024/619 Esas Sayılı Ara Kararı Asli müdahil Türkiye ... A.Ş. vekili 30.07.2024 tarihli dilekçesi ile 12.07.20 24... nolu ara kararının teminat karşılığı tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmesi üzerine mahkemece, ara kararın teminat karşılığında durdurma şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle asli müdahil vekilinin talebinin reddine karar verilmiş, karar asli müdahil vekili tarafından istinaf edilmiştir.

C. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 25.10.2024 Tarihli ve 2024/1831 Esas, 2024/1510 Karar Sayılı Kararı

Konkordato müessesesinin 28.02.2018 tarihli 7101 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlar da Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 2 85... uncu maddelerinde yapılan değişiklik ile yeniden düzenlendiği, belirtilen maddelerde konkordato yargılaması sırasında verilen kararların kanun yollarının da düzenlendiği, 2004 sayılı Kanun'un 287/son maddesinde mahkemenin verdiği tedbirlere ilişkin istinaf kanun yoluna gidilemeyeceği düzenlenmiş olup, ilk derece mahkemesinin 02.08.2024 tarihli ara kararına karşı 2004 sayılı Kanun'un 287/son maddesi uyarınca istinaf yolu kapalı olduğu gerekçesiyle asli müdahil Türkiye ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.

D. Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.12.2024 Tarihli ve 2024/619 Esas Sayılı Ara Kararı Asli müdahil ... A.Ş. vekili 01.11.2024 tarihli dilekçesi ile 12.07.2024 tarihli ara karardan rücu ile tahsil edilen çek bedellerinin borçlu/davacı hesabına iadesine ilişkin ara karardan dönülmesine karar verilmesini talep etmesi üzerine mahkemece 12.07.2024 tarihli ara karardan dönülmesini gerektirir bir hususu gerektirmediği, 12.07.2024 tarihli ara kararın yerinde olduğu gerekçesiyle asli müdahil ... A.Ş. vekilinin ara karardan rücu talebinin reddine karar verilmiş, karar asli müdahil ... A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

E. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 27.03.2025 Tarihli ve 2025/303 Esas, 2025/555 Karar Sayılı Kararı İlk derece mahkemesince verilen konkordato istemi sırasındaki tedbirlere yönelik kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması yasal olarak mümkün bulunmadığı gerekçesiyle asli müdahil ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.

F. Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.10.2024 Tarihli ve 2024/619 Esas Sayılı Ara Kararı Asli müdahil Türkiye ... A.Ş. vekili 23.09.2024 tarihli dilekçesi ile Denizli ili ... ilçesi ... Mahallesi 1 37... parsel 9 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz ile 34... , 20... , 20... ve 34... plakalı araçların icraen satışına izin verilmesi talep edilmesi üzerine mahkemece rehinli malın icraen satışı gerçekleştirilemeyeceği gerekçesiyle asli müdahil Türkiye ... A.Ş. vekilinin talebinin reddine karar verilmiş, karar asli müdahil Türkiye ... A.Ş. Vekili tarafından istinaf edilmiştir.

G. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 09.01.2025 Tarihli ve 2025/26 Esas, 2025/40 Karar Sayılı Kararı

Eldeki davanın, Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/619 Esas sayısıyla açıldığı, mahkemenin 02.08.2024 tarihli ara kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine dosyanın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesine gönderildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 25.10.2024 tarih ve 2024/1831 Esas ve 2024//1510 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun usulden reddine karar verildiği, hal böyle olunca Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmeden önce dosyada verilen ara kararın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından inceleme konusu yapıldığı,

dolayısıyla 5235 sayılı Kanun'un Ek Madde 1/1 hükmü uyarınca sonraki istinaf incelemelerinin de, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

H. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 11.02.2024 Tarihli ve 2025/104 Esas, 2025/78 Karar Sayılı Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 02.08.2024 tarihli ara kararına yapılan istinafın incelemesinin 2004 sayılı Kanun'un 287/son maddesi gereğince verilen kararın kesin olması sebebiyle istinaf talebinin usulden reddine karar verildiği, bu durumda dosyada verilen nihai bir kararın veya 6100 sayılı Kanun'un 341 inci maddesi kapsamında incelenebilecek bir ara kararın daha önce istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilmesinin mümkün olmadığı, istinafa tabi ara kararın 10.10.2024 tarihli olup, Denizli Bölge Adliye Mahkemesi'nin faaliyete geçtiği 01.09.2024 tarihinden sonrasında verilen bir ara karar olduğu,

Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ara kararının Denizli Bölge Adliye Mahkemesince yetkisizlik sebebiyle gönderilmesinin hukuken mümkün olmadığı gibi daha önce bir istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilemeyeceği, tüm bu sebepler gözetildiğinde istinaf inceleme görevinin Denizli Bölge Adliye Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki konkordatonun tasdiki davasında istinaf incelemesini yapacak olan yetkili bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen “Yargı çevresinin değişmesi” başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

İstinaf incelemesine konu olan Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.10.2024 tarihli ve 2024/619 Esas sayılı ara kararının Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyet tarihinden sonra verildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 25.10.2024 tarihli ve 2024/1831 Esas, 2024/1510 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Kanun'un 352 nci maddesi gereğince istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda dosyada verilen nihai bir kararın veya ara kararının daha önce istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilmesi mümkün olmadığından istinaf incelemesine konu kararı veren İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresine dahil olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR