Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4531 K.2025/11984

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 07.02.2025 tarihli ve 2025/657 Esas, 2025/203 Karar Sayılı Kararıyla Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararıyla 01.09.2024 tarihi itibariyle faaliyete geçirilen Denizli Bölge Adliye Mahkemesi yargı sınırları içinde bulunan Fethiye 5. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararın Denizli Bölge Adliye Mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

B. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 17.02.2025 tarihli ve 2025/330 Esas, 2025/245 Karar Sayılı Kararıyla

Yargı yeri incelemesi için gönderilen dosyada İzmir Bölge Adliye Mahkemesi tarafından iki kez kaldırma kararı verilmiş olmakla 5235 sayılı Kanun'un Ek Madde 1. hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerekmektedir.

Ayrıca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi tarafından verilen kararda istinaf başvurusu bulunduğu gerekçesiyle Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince yetkisizlik verilmiş ise de istinaf başvurusunun söz konusu olmadığı, kararın istinafa başvurulmaksızın kesinleştiği, merci tayini için Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği,

ayrıca Dairemiz ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi arasında karşılıklı olarak verilmiş yetkisizlik kararları bulunmadığından dosyada verilecek yetkisizliğin Yargıtay'a gönderilemeyeceği, ancak İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi tarafından Dairemize karşılık bir yetkisizlik kararı verilmesi durumunda İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi tarafından dosyanın doğrudan Yargıtay 5. Hukuk Dairesine gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 11.03.2025 tarihli ve 2025/1163 Esas, 2025/510 Karar Sayılı Kararıyla Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararıyla 01.09.2024 tarihi itibariyle Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin Faaliyete geçtiğini, farklı Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını inceleme görevi Yargıtay 5. Hukuk Dairesine ait olması nedeniyle dosyanın Yargıtay 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, yargı yeri belirlenmesi için inceleme yapacak bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı KHK 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir: “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamında yapılan incelemede; somut olayda Fethiye 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince 20.12.2017 tarihli ve 2014/459 Esas, 2017/432 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince 30.09.2019 tarihli ve 2018/484 Esas, 2019/770 Karar sayılı kararıyla yerel mahkemece tarafların davanın esası ile ilgili olarak gösterdikleri deliller toplanarak ve gösterilen deliller değerlendirilerek karar verilmesi gerektiğinden, davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Mahkemece 22.02.2023 tarihli ve 2019/485 Esas, 2023/142 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince 22.11.2023 tarihli ve 2023/1155 Esas, 2023/1984 Karar sayılı kararıyla gerekli araştırma ve değerlendirmenin yapılması gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

3 .Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ' nin tek numaralı dosyaları 02.09.2024 tarihinde Fethiye 5. Asliye Hukuk Mahkemesine aktarılmış olup Fethiye 5. Asliye Hukuk Mahkemesince, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 08.08.2024 tarihli ve 1015 sayılı kararı ile Fethiye İş Mahkemesi faaliyete geçirildiğinden görevli ve yetkili Fethiye İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

4. Fethiye İş Mahkemesince 30.10.2024 tarihli ve 2024/534 Esas, 2024/543 Karar Sayılı kararı ile mahkemece başka bir dosyadaki 2024/112 Esas, 2024/1 Karar sayılı kararı yargı yeri belirlenmesi için Denizli Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş, Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 15.10.2024 tarihli kararı ile 6100 sayılı Kanun'un 21 ve 22 inci maddeleri gereğince davanın ilk açıldığı Fethiye 5.Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatı ile)m ahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden yargı yeri olarak Fethiye 5 Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesine dendiği anlaşılmakla dosyanın Fethiye 5. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

5. Fethiye 5. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince 20.11.2024 tarihli ve 2024/704 Esas, 2024/423 Karar sayılı kararıyla Hakimler Savcılar Kurulu'nun 08.08.2024 tarih ve 1015 sayılı kararı ile Fethiye İş Mahkemesi faaliyete geçirildiğinden mahkememizin görevsizliğine görevli mahkemenin Fethiye İş Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

6. Fethiye 5. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Fethiye İş Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosyanın incelenmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi ve Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

7. Somut olayda, Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 20.12.2017 ve 22.02.2023 tarihli davanın kısmen kabulüne ilişkin kararların istinaf edilmesi üzerine, incelemenin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince yapılarak, istinaf başvurusunun kabulü ile dosyanın yeniden incelenmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR