Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4607 K.2025/9368

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu ... ili, ..., ... 5534 ada 2 parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmadığı halde pazar yeri olarak fiilen el atıldığını, davacıların taşınmazda paydaş olduklarını bu nedenle taşınmazın el atılan kısmının bedelinin yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süre aşımı ve husumet yokluğundan reddini, aksi takdirde idarenin herhangi bir kusuru bulunmadığından tazminat isteminin reddini, haksız ve dayanaksız açılan davanın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesini 17.03.2022 tarihli ve 2021/93 Esas, 2022/76 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.02.2023 tarihli ve 2022/2121 Esas, 2023/229 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmaza pazar yeri yapılmak suretiyle kamulaştırma olmaksızın fiilen el atıldığı, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde kalması nedeniyle arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırma yöntemi ile değerinin tespiti yoluna gidilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, taşınmazın bulunan m² değerinin ve tazminat miktarının taşınmazın bulunduğu konum itibari ile uyumlu olduğu anlaşıldığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 23.02.2023 tarihli ve 2022/2121 Esas, 2023/229 Karar sayılı kararına süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu. Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının incelenmesinde, dava konusu taşınmazın diğer paydaşları tarafından açılan ... 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/342 Esas, 2020/140 Karar sayılı dosyası ile ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/202 Esas, 2020/391 Karar sayılı dosyasında aynı emsal taşınmaz esas alınarak dava konusu taşınmazın, emsal olarak alınan ...

Mahallesi 5804 ada 8 parsel sayılı taşınmazdan 1,28 kat daha değersiz olduğunun kabulü ile dava konusu taşınmaza değer biçildiği ve Dairemizce de uygun bulunduğundan, belirtilen dosyalarda belirlenen değer oranından ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınıp sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmiş olması ve dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan hacizlerin hükmedilen bedele yansıtılmasına karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; harç ve vekâlet ücretinin maktu hesaplanması gerektiğini, emsalin uygun olmadığını, dava konusu taşınmazın el atma tarihindeki niteliklerinin esas alınması gerektiğini, parselasyon işleminin idare mahkemesince iptal edilmiş olduğunun dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasının talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Buna karşın, kamu düzeni uyarınca yapılan incelemede dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan haczin hükmedilen bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2.Kamu düzeni uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının ayrı bir bendi olarak “Dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan takyidatların hükmedilen bedele yansıtılmasına,” cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,