Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4640 K.2025/13674

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., ... 1484 parsel sayılı taşınmaza fiilen el atıldığından bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçirilmiş olduğunu, verimin yüksek, giderin düşük alındığını, kapitilizasyon faiz oranının hatalı belirlendiğini, objektif değer artışı oranının abartılı olduğunu, husumetin kendilerine düşmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arazi niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, kamulaştırma belgelerinin murise yada davacılara tebliğ edildiği hususunun ispat edilmediği nazara alındığında usulüne uygun olarak yapılmış geçerli bir kamulaştırma işleminin varlığından söz edilemeyeceği, tespit edilen bedelin adil ve hakkaniyete uygun olduğu,

dosya içindeki belgelere göre dava konusu taşınmazların davalı idarenin sorumluluk alanında kaldığı anlaşıldığından husumetin doğru yöneltildiğinden başvurunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı haricindeki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre yapılan incelemede; dava konusu taşınmazın ilk tescilden itibaren (fen bilirkişisi raporuna göre kök 390 parsel dahil) tüm tapu kayıtlarının geldileri ve gittileri ile birlikte istenilmesi, devamla her ne kadar bedelin ödenmesine ilişkin olarak ilgili banka tarafından 10 yıllık zamanaşımı süresi nedeniyle bilgi verilememişse de, davacı idare tarafından dava dilekçesi ekinde kamulaştırmaya ilişkin tebliğ tebellüğ belgesi sunulduğu,

ilgili evrakın tam olarak okunamadığı ancak 3 kişiye tebligat yapılmış olduğu değerlendirilmiş olup, ilgili idareden ve varsa ilgili noterlikten kamulaştırma evrakının tebliğine ilişkin belgelerin okunaklı bir şekilde gönderilmesinin istenmesi ve davacıya ait payın kök maliki (tebliğ tarihindeki malik) bulunarak, bu kişi ya da mirasçılarına usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olduğunun tespiti halinde, kamulaştırma krokisi dava konusu taşınmaza uygulanarak,

değerlendirme tarihi olan 2019 yılı dekar başına verim ve üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatları Tarım ve Orman Bakanlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden denetime olanak verecek şekilde sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR