Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4670 K.2025/16089

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak tapudan terkini istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. köyü 44 parsel sayılı taşınmazın (Yeni 50. Yıl Mahallesi 6 53... parsel) kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare vekili adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kapama zeytinlik olarak kullanıldığını, taşınmazın içinde en az 150-200 yıllık bakımlı zeytin ağaçlarının olduğunu yazlık konut için rağbet gören yer olduğunu, .. .. - .. yoluna cepheli olup ulaşım ve elektrikten yararlanmakta olup köy yerleşim yerinde olduğunu, Belediyenin bütün olanaklarından yararlandığını, arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, sulu tarıma uygun olduğunu ve 1. sınıf tarım arazisi olduğunu, objektif değer artırıcı unsurların en az % 425 kabul edilmesi gerektiğini, dava konusu parsele emsal olabilecek 13 nolu parselin bir kısmının ...

Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını, Gemlik Asliye Hukuk Makemesinin 2004/1349 Esas, 2007/404 Karar sayılı dosyasında 2004 yılı itibarı ile taşınmazın metrekare birim fiyatının 110,00 TL olarak belirlendiğini, anılan nedenlerle kamulaştırılacak alanın metrekare birim fiyatının asgari 400,00 TL olarak belirlenmesi ve bedelin yükseltilerek ödenmesine yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafta tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.10.2013 tarihli ve 2011/892 Esas, 2013/1050 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi olduğu tespit edildiğine göre, dava konusu taşınmazın bulunduğu ilçe genelinde ekilmesi mutat ürünlere ilişkin dekar başına ortalama verimi, kg başına satış fiyatı ve üretim giderlerini gösteren veri cetveli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirtilerek,

kuru arazide ekilmesi mutat ürünler münavebeye alınarak getirtilen cetvelde yer alan veriler esas alınmak suretiyle ve %6 kapitalizasyon faiz oranı uygulanarak kamulaştırma bedelinin tespiti gerekirken, yetersiz araştırma, eksik inceleme ile düzenlenen ve %4 kapitalizasyon faiz uygulayan rapora göre hüküm kurulması,

aynı yöreden aynı kamulaştırma kapsamında Daireye intikal eden, Dairenin 2014/163 33... /14513 Karar (Gemlik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/8 75... /417 Karar) sayılı dosyasında benzeri nedenlerle %30 objektif değer artışı uygulanmış olup, Dairece de bu oranın uygun bulunduğu dikkate alınarak %30 objektif artış uygulanması gerekirken %10 objektif artış uygulayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

dava konusu taşınmazın kamulaştırılan alanı 4.822,31 m² olup bilirkişi raporunda bu kısmın bedeli belirlenmiş olmasına rağmen kamulaştırmadan arta kalan ve ifraz ile ayrı parsel numarası alan 3.378,42 m² bölümün tapusunun iptaline karar verilmiş olması, dava konusu taşınmazın tamamı 8.200,73 m² olup 4.822,31 m²'lik kısmının kamulaştırıldığı, kamulaştırmadan arta kalan 3.378,42 m²'lik bölümün gerek yüzölçümü gerekse konumu ve geometrik durumu itibarıyla tarımsal işletme bütünlüğünün etkilenmeyeceği ve böylece herhangi bir değer kaybına uğramayacağı gözetilmeden; artan bu kesim için %10 oranında değer kaybına hükmedilmesi,

doğru görülmeyerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma sonrası Mahkeme tarafından verilen kararın bozma ilâmı öncesi kesinleşen hususları da içerdiğini, usuli kazanılmış hak ilkesinin ihlal edildiğini, hükme esas bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, hükmedilen vekâlet ücretinin orantılılık ilkesine aykırı olduğunu, idaremiz lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.

4. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,