Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5099 K.2025/14306

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan geçici irtifak ve mülkiyet kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Samsun ili, ... ilçesi, ... /... Mahallesi 13 01... ve 171 parsel sayılı taşınmazların geçici irtifak ve mülkiyet kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, kamulaştırma belgelerinin taraflarına tebliğ edişmediğini, kamu yararı kararı alınmadığını ve pazarlık sürecinin gerçekleştirilmediğini, kamulaştırmanın iptaline ilişkin açılan iptal davasının bekletici mesele yapılmasını, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın vasfının hatalı belirlendiğini, davaya konu taşınmazın bedelinin yüksek belirlendiğini, hükme esas rapordaki verilerin doğru olmadığını yasal düzenleme ortaklık payı kesinti oranın %45 olduğunu, taşınmazın kuru tarım arazisi olduğunu, kapitalizasyon faizinin %6 olarak uygulanması gerektiğini, münavebede kullanılan ürünlerin uygun olmadığını davacı idare lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini, kararda davacı ... Müdürlüğü adına tescil hükmü kurulmadığını, takyidatların kaldırılmadığını harçlar hakkında karar verilmediğini kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesi gerektiğini, kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizin işletilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bütün davalılar adına vekaletname sunmasına rağmen bir kısım davalılar vekili olarak kaydedilip o şekilde değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu, taşınmazın ifrazı ile değer kaybına uğradığını, irtifak bedelinin tarımsal değerlemesinin yanlış ve yetersiz olduğunu, arazinin yaklaşık 15.000 m² alanında imar planı uygulaması yapıldığını ve %10 düzenleme ortaklık payı kesildiğini, buna rağmen yeniden düzenleme ortaklık payı kesilmesinin hatalı olduğunu, kamu yararı kararı ve parselasyon işlemine yönelik iptal davasının idare mahkemesinde devam ettiğini,

...’ın harici miras paylaşım sözleşmesi ile miras paylarını kardeşlerine bıraktığını, pazarlık sürecinin işletilmediğini, dava şartının eksik olduğunu, vekalet ücretinin düşük olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davaya konu 170 parsel nolu taşınmazın arsa niteliğinde kabul edilerek yerel mahkemece 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereği kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre davaya konu yerin değerinin belirlenmesine mahallinde yapılan keşfe iştirak eden bilirkişi kurulunca düzenlenen 16.03.2024 tarihli raporunda emsal alınan taşınmazla yapılan usulüne uygun mukayese sonucuna göre göre belirlenen mülkiyet kamulaştırma bedel miktarında ve 171 parsel nolu taşınmazın geçici irtifak kurulan kısmı için,

2023 yılı üretim verileri kullanılarak belirlenen geçici irtifak bedel miktarında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek davanın mahiyeti gereği davacı yararına vekalet ücreti hükmedilmemesinde de herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2 Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Dava 01.08.2023 tarihinden sonra açılmıştır. Bu durumda; eldeki davada yazılı şekilde faiz uygulanması yerindedir.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,