Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5650 K.2025/9562

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.07.2024 Tarihli ve 2024/131 Esas, 2024/180 Karar Sayılı Kararı

Kural olarak iflastan sonra müflis aleyhine masaya giren mal ve haklara ilişkin olarak doğrudan dava açılamayacağı, iflas masasından hak iddia eden alacaklının alacağının masaya kaydını talep etmesi, bu talebin iflas idaresince kabul edilmemesi halinde, sıra cetveline itiraz davası açması gerektiği, buna rağmen iflâstan sonra müflise karşı bir alacak davası açılırsa, bu davaya iflâs idaresine karşı sıra cetveline itiraz davası olarak devam edileceği, sıra cetveline itiraz davasında da,

görevli mahkemenin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 235/1. maddesine göre iflas kararını veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki herhangi bir ticaret mahkemesi olacağı, somut olayda davalı hakkında dava açılmadan önce iflasın açılmasına karar verildiği gerekçesiyle görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.03.2025 Tarihli ve 2024/718 Esas, 2025/246 Karar Sayılı Kararı

Somut uyuşmazlıkta davacı tarafından dava dışı işçiye, işçi alacağından dolayı 23.05.2023 tarihinde ödeme yapıldığı, bu ödemeden önce davalı şirket hakkında ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/947 Esas 2019/891 Karar sayılı dosyasında 27.12.2019 tarihinde iflas kararı verildiği, iflas kararının 22.02.2021 tarihinde kesinleştiği, buna göre rücuen alacağın iflas kararından sonra doğduğu ve iflastan sonra doğan masa alacağı niteliğini taşıyan bu davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu, bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuan tahsili istemine ilişkin davada yargı yerinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir.

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “İlk İtirazlar - Konusu” başlıklı 116 ncı maddesi şöyledir. “- (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir: a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı. b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “İleri sürülmesi ve incelenmesi” başlıklı 117 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. “(1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez.”

5. 2004 sayılı Kanun'un “Sıra cetveline itiraz ve neticeleri” başlıklı 235 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. “Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir.”

C. Değerlendirme

1. Somut uyuşmazlıkta; davacı tarafından dava dışı işçiye, işçi alacaklarından dolayı 23.05.2023 tarihinde ödeme yapıldığı, bu ödemeden önce davalı şirket hakkında ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/947 Esas sayılı dosyasında 27.12.2019 tarihinde iflas kararı verildiği, iflas kararının 22.02.2021 tarihinde kesinleştiği, buna göre rücuen alacağın iflas kararından sonra doğduğu ve iflastan sonra doğan masa alacağı niteliğini taşıyan bu davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşılmaktadır.

2. Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığından, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

3. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

4. Dosya kapsamından, davacının davayı, yetkisiz ... Mahkemelerinde açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak ... Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar ... Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından verilmiş bir yetkisizlik kararı yoksa da ... 4. Asliye Hukuk ve ... 2. Asliye Ticaret Mahkemelerinin verdikleri yetkisizlik kararları ile davadan el çektikleri ve işin görülmesinin sürüncemede bırakılmaması ve Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla talep ile ilgili karar vermekte ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,