Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5794 K.2025/15050

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ve irtifak hakkının davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Manisa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 42 20... parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ve irtifak hakkının davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece düzenlenen kıymet takdir raporunda teklif edilen bedelin düşük olduğunu, kabul etmediklerini, kamulaştırılan taşınmazların kapama bağ-zeytinlik ve kirazlık olduğunu, müvekkilinin parselinde sondajının bulunduğunu, sulama imkanının mevcut olduğunu, objektif değer artışının uygulanması gerektiğini, taşınmazın bedelinin doğru olarak belirlenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; tespit edilen kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu, bilirkişi raporunun çelişkili ve hatalı olduğunu, taşınmazların nasıl sulandığının belirlenmediğini, bilirkişi raporunda net gelirin hatalı belirlendiğini, objektif değer artışı yapılmasına gerek olmadığını, kıymet takdir komisyon raporu ile bilirkişi raporunda belirlenen bedel arasında fahiş fark bulunduğunu, değer düşüklüğü hesaplamasının hatalı olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taşınmazların sulama kaynağının pilon yeri altında kaldığı için sulu kapama bahçe iken kuru tarla olacağını, değer azalışının bu fark bedele göre hesaplanmasının gerektiğini, ... ve üzüm verimlerinin çok düşük kabul edildiğini, kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini belirterek, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların bitişik konumda olduğu ve her iki taşınmazın da eski 4220, yeni 3 18... parselde bulunan su kuyusundan sulanmakta olduğu, dava konusu pilon yerinin su kuyusuna isabet ettiğinden kamulaştırma nedeniyle taşınmazların kuru tarım arazisine dönüşeceği belirlendiğine göre, taşınmazların mevcut haline göre belirlenecek değerleri ile kuru tarım arazisi olması halinde uygulanacak münavebe sistemi tespit edilip,

kapitilizasyon faiz oranı %5 olarak kabul edilip yapılacak hesaplama sonucunda belirlenecek değerleri arasındaki farkın taşınmazlarda oluşacak gerçek değer azalışı olarak kamulaştırma bedeline ilave edilmesi gerektiği halde, bilirkişi raporunda bu yönde bir yöntem izlenmediği anlaşıldığından aynı yöredeki taşınmazlara ilişkin dosyalardan alınan bilgilere göre,

resen hesaplama yaparak fark bedelin depo edilmesi sağlanarak ve kamulaştırma fark bedelinin kararla birlikte derhal davalıya ödenmesine karar verilerek faizin kararın kesinleşme tarihine kadar işletilmesi hatalı bulunduğundan taraf vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmaza tesis edilen irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki Manisa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3 18... parsel (eski 4220 parsel) ve 3 18... parsel (eski 4217) sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak bilimsel yolla değer biçilmesi, taşınmazların tamamının yüzölçümleri, geometrik durumları ve irtifak hakkına konu olan bölümleri dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı ve pilon yeri karşılıklarının tespit edilmesi ile tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi ve dava konusu irtifak hakkı ve pilon yerinin davacı idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3.Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,