Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5949 K.2025/13744

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile göl alanı olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Siirt ili, ... ilçesi, ... köyü 1 21... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalılara derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, taşınmaz baraj gölü sahasında kaldığından 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yasal faiz yönünden İlk Derece Mahkemesi hükmünün hatalı olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının eksik inceleme sonucu %5 olarak uygulandığını, objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda verim ve fiyatların yüksek alınıp, masrafların düşük alınarak taşınmazın değerinin yükseltildiğini, münavebe ürünlerinin ve uygulama yılının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranın %4 olarak uygulanması gerektiğini, münavebede yan ürün olarak mısır samanının da eklenmesi gerektiğini, objektif değer artış oranının eksik olarak uygulandığını, üretim giderlerinin fazla hesaplandığını, üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ü oranında hesaplanması gerektiğini, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının düşük hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içindeki bilirkişi raporu, bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmaza net gelir yöntemine göre değer biçildiğini, dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak gelir metoduna göre belirlenen metrekare birim fiyatına uygun objektif değer artış oranı uygulanarak ve Dairenin kaldırma kararı uyarınca yargılama yapılarak kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığını,

istinaf itirazlarının yerinde olmadığını, İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından, davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile faize ilişkin hükümlerin hatalı uygulandığını belirtilerek ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arazi niteliğindeki Siirt ili, ... ilçesi, ... köyü 1 21... parsel sayılı dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalılara hisseleri oranında ödenmesi, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Tespit edilen kamulaştırma bedelinin ilk kararla davalılara hisseleri oranında ödenmesine hükmedildiği gözetilmeksizin, tüm bedel için son karar tarihine kadar yasal faize hükmedilmesi doğru değildir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davacı idare vekilinin diğer itirazlarının reddine, 2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin tümüyle hükümden cıkarılması, yerine "2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10 uncu maddesine 6459 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile eklenen hüküm uyarınca dava 4 aylık süre içerisinde sonuçlandırılmadığından 11.07.

2019 tarihli karar ile belirlenen toplam 97.383,27 TL kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren 4. ayın bitişi olan 16.02.2019 tarihinden ilk karar tarihi olan 11.07.2019 tarihine kadar, 27.01.2023 tarihli karar ile belirlenen (davalılardan ... ile ...'in payı düşülmek suretiyle) 92.521,66 TL kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren 4. ayın bitişi olan 16.02.2019 tarihinden ikinci karar tarihi olan 27.01.2023 tarihine kadar,

16.10.2023 tarihli karar ile belirlenen (davalılardan ... ile ...'in payı düşülmek suretiyle) 116.133,04 TL kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren 4. ayın bitişi olan 16.02.2019 tarihinden üçüncü karar tarihi olan 16.10.2023 tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına" cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,