Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/597 K.2025/11481

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi .... ada .... parsel sayılı taşınmaza kanal inşa edilmek suretiyle fiilen el atıldığından kamulaştırmasız el atmaya dayalı taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça verilmiş cevap dilekçesine dosya içerisinde rastlanmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın toplulaştırma işlemi ile oluştuğunu, kök 127 parselden geldiğinin ve kamulaştırma işleminin tamamlanmamış olduğunun belirlendiğini, münavebenin uygun seçilmediğini, verilere uyulmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın 1963 yılında yapılan toplulaştırma işlemleriyle 127 parselden geldiği, ..... Bölge Müdürlüğü tarafından....

Proje Ana Tah.Kan.4.Kıs.İnşaatı kapsamında 1971 yılında kamulaştırmasına başlandığı ancak işlemlerin tamamlanmadığı, buna karşın taşınmaza davalı idare tarafından fiilen el atıldığı ve halen DSİ ana tahliye ve servis yolu olarak kullanıldığı dolayısıyla kamulaştırmasız el atmanın gerçekleştiğinin anlaşıldığını, taşınmazın kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat miktarını belirlemede; değerlendirme tarihi olan 2023 yılı Karatay İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün resmî verilerinin kullanılmasında ve taşınmazın sulu tarım arazisi niteliği nedeniyle kapitalizasyon faiz oranının %4 uygulanmasında;

tespit edilen tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde, el atma tarihine göre maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma işleminin kesinleştiği husunun ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı idare vekilinin aşağıdaki paragraf haricindeki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre yapılan incelemede; dava konusu taşınmazın geldisi kök parsel 127 parselin 12.550,00 m²lik kısmının kamulaştırmaya tabii tutulduğu, 1966 yılı itibarıyla kök parsele tam pay ile malik olan .... kızı.... kamulaştırma tebligatının gönderildiği, evrakın, adreste bulunmaması nedeniyle adrese ihbar kağıdı bırakılarak muhtara 27.01.1971 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmış olup, ....’un tebliğ tarihinde sağ olup olmadığı araştırılarak, sağ ise ve kamulaştırma tebligatına ilişkin evrakın, davalı idare ve ilgili noterlikten sorularak,

okunaklı ve aslı gibidir onaylı örnekleri denetime olanak verecek şekilde dosya içerisine alınarak (dosya içerisinde sadece fen bilirkişi raporunda bu hususa ilişkin ayrıntılar mevcuttur) kamulaştırma tebligatının, tebliğ tarihinde sağ olan malike usulüne uygun olarak tebliğ edildiğinin anlaşılması halinde, kamulaştırma evrakında görülen 12.550,00 m²lik kısım, dava konusu taşınmaza uygulanarak, dava konusu taşınmazda kapsadığı alan yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,