Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/601 K.2025/11193

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., Mahallesi eski ... parsel sayılı taşınmazdan yapılan imar uygulaması sonrası, davalı idare tarafından yasal olarak alınması gerekenden fazla düzenleme ortaklık payı kesilmesi nedeniyle kamulaştırmasız el atma tazminatının davalı idareden yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; imar planında kalan taşınmazların kamusal alanlara tahsis edilmesinin hukuki el atma olduğunu, görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğunu, emsallerin farklı mevkilerden hatalı seçildiğini ve proje bütünlüğünün bulunmadığını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.04.2021 tarihli ve 2019/607 Esas,2021/351 karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.06.2021 tarihli ve 2021/869 Esas, 2021/966 Karar sayılı kararı ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 28.06.2021 tarihli ve 2021/869 Esas, 2021/966 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; her ne kadar davacı vekilince yasal olarak alınması gerekenden fazla düzenleme ortaklık payı kesilmesi nedeniyle eldeki dava açılmışsa da yapılan incelemede; .... ili, ..., ilçesi, ... .lesi .. ... parsel sayılı, 11.310,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, ....

Büyükşehir Belediye Başkanlığının 03.01.1989 tarihli ve 47 sayılı Encümen Kararına göre 4.163,00 m²lik kısmının yola terk edildiği, geriye kalan kısmının 7.147,00 m² yüzölçümlü taşınmaz olarak tapuya tescil edildiği, daha sonra, ....

Belediye Encümeninin 29.03.2007 tarihli ve 1319 sayılı kararı ile parsel maliklerinin talebi ile yapılan imar uygulaması sonucu, 6169 ada 6 parsel sayılı, 7.147,89 m² yüzölçümlü taşınmazın 3194 sayılı Kanun’un 15,16 ve 17 nci maddeleri uyarınca 1.184,14 m²lik kısmının yola, 1.312,45 m²lik kısmının parka terk edilmesine ilişin karar verildiği ve davacılar tarafından düzenlenen 12.06.2007 tarihli ve 14161 yevmiye numaralı senet ile taşınmazın 1.184,14 m²lik kısmının bila bedel yola,

1.312,45 m²lik kısmının ise bila bedel parka terk edildiği anlaşıldığından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 35 nci maddesi uyarınca “İmar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, ... saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerle,

özel parselasyon sonunda malikinin muvafakatı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşılığı istenemez.” hükmü uyarınca davacılar tarafından rızaen terke konu olan bu bölümlerin bedelinin istenilemeyeceği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne dair karar verilmesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; yasal düzenleme ortaklık payı oranı üzerinde olan kesintinin doğru olmadığını, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 35 inci maddesi uyarınca imar düzenlemesi sırasında malikinin muvafakati ile yol, ... alan ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan alan için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamayacağı gibi karşılığı da istenemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,