Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/6220 K.2025/17010

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 1 01... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz açısından acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin düşük olduğunu, müvekkilinin zarara uğradığını, taşınmazda değer azalması durumlarının göz önüne alınarak hesaplama yapılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın bulunduğu konum itibari ile sanayi alanları ile çevrili olduğunu, ... yoluna cepheli olduğunu, objektif unsurların dikkate alınması gerektiğini, bu oranların yüksek belirlenmesi gerektiğini, cevap dilekçesinde belirtilen hususların gözetilerek bilirkişiler tarafından hesaplama yapılması gerektiğini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tesciline, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idarece belirlenen bedelin günün şartlarına ve objektif kriterlere uygun olup bilirkişilerce belirlenen bedelin hakkaniyete aykırı olduğunu, kamulaştırma bedeline işleyecek faize ilişkin atıf yapılan Anayasa Mahkemesinde faiz oranına ilişkin bir karar bulunmadığını, faiz oranına da itiraz ettiklerini, bu nedenle kararın istinaf incelemesi ile kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece kamulaştırma bedeline dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin işletilmesini, kamulaştırma bedelinin çok düşük olduğunu, bilirkişilerce taşınmazın değeri zirai gelir metodu uygulanarak metrekare birim fiyatının 173,78 TL/m² olarak hesaplandığını, birim fiyat taşınmazın gerçek değerinin çok çok altında olduğunu, taşınmaz kuru tarım arazisi kabul edilerek %5 kapitalizasyon faizi uygulanmasının da hatalı olduğunu, davaya konu parsel, ... ilçe merkezine bir kaç km uzaklıkta olup, ulaşımı kolay, toprak yapısı verimli,

kadastral yola cepheli olduğunu, taşınmaz her türlü ulaşım ve pazarlama imkanlarına sahip olup bilirkişi kurulunca objektif değer artışının %10 oranında yapılmasının 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (I) bendine ve yüksek yargı kararlarına aykırı olduğunu, en az %300 objektif değer artışı yapılarak birim hesaplamaya dahil edilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırılan kısmı göz önüne alındığında arta kalan kısımlarda değer düşüklüğü hesaplanması gerektiğini, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar hayatın olağan akışına uygun olmayarak oldukça düşük bedellerle hesaplandığını, bilirkişi raporunda hiçbir emsal karşılaştırması yapılmadığını, taşınmazın değerleri tespit edilirken doğru bir sonuca ulaşabilmek adına emsal taşınmazların ayrıca değerlendirilmesini, davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'e 5 vekil için tek bir vekâlet ücretine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın incelenen imar durumuna göre 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı imar planı dışında kaldığı, 1/25000 ölçekli ... Planında "Pasif ...

Alan" olarak planlı olduğu, meskun mahalde bulunmadığı görülmekle, parsel sorgulama sistemi üzerinden yapılan incelemedeki konumu da dikkate alındığında taşınmazın arazi vasfında kabul edilerek 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde isabetsizlik görülmediği, kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu kullanılarak bilimsel yolla, dosyaya getirilen resmî veriler esas alınarak net gelirin tespit edilmesinde, taşınmazın niteliğine uygun oranda (%5) kapitalizasyon faizi uygulanarak 157,98 TL/m² çıplak bedel belirlenmesinde ve ...

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinden edinilen bilgilerden tespit edilen dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri de dikkate alınarak %10 objektif değer artışı uygulanmasında ve sonuç metrekare birim fiyatının ve bu şekilde kamulaştırma bedelinin tespitinde, davalılar için tek maktu vekâlet ücreti takdir edilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, dava tarihi 27.09.2023 tarihi olduğundan Mahkemece uygulanan faiz başlangıcının faiz türünün yerinde olduğu belirtilerek,

İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olması nedeniyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalı ...'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,