Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/6329 K.2025/18429

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 3 32... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılan imar planı ile “ Park Alanı” olarak düzenlendiğini, ancak aradan yıllar geçmesine rağmen davalı idare tarafından taşınmaz bakımından herhangi bir bedel ödenmediğini ve müvekkilinin mülkiyet hakkının ihlal edildiği sebebiyle kamulaştırmasız el atma tazminatının dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın açılmasından önce Belediye tarafından kamulaştırma kararı alındığını ve gerekli işlemlerin yapılmaya devam ettiğini, davacı yanın iş bu davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığını, dava konusu taşınmaza fiili el atmanın bulunmadığını, bu sebeple kamulaştırmasız el atma işleminden bahsedilemeyeceğini, öncelikle davanın usulden, mahkeme aksi kanaate ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkili belediyenin dava konusu taşınmaza fiili el atması bulunmaması sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, kamulaştırma sürecinin devam ettiğini ve taşınmaza yönelik fiili bir el atmanın bulunmadığını, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, emsal taşınmazın dava konusu taşınmaza göre daha değerli olduğunu, dolayısıyla emsal değerlendirilmesinin hatalı yapıldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu .. ili, .. ilçesi, ..

Mahallesi 3 32... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında park alanı olarak planlandığı, davalı idare tarafından taşınmazın imar planına ayrılma tarihinden itibaren makul süre içerisinde kamulaştırma işlemi yapılmaması nedeniyle davacı tarafın mülkiyet hakkının kısıtlandığının kabulünün gerektiği, bu nedenle davacı tarafın kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat dava hakkının bulunduğunu,

dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde kalması nedeniyle arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırma yöntemi ile dava konusu taşınmazın değerinin tespiti yoluna gidilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazda düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığı, 2023 yılı emlak vergisine esas metrekare birim fiyatının 395,59 TL/m² olduğunu, emsal olarak alınan .. ili, .. ilçesi, ..

Mahallesi 3 22... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmış imar parseli olduğu, 2023 yılı emlak vergisine esas metrekare değerinin 841,23 TL/m² olduğu, emsal taşınmaza ait hissesinin 15.06.2016 tarihli ve .. yevmiye numaralı resmî satış örneğinin dosyaya celp edildiği, emsal olma özelliğine sahip bulunduğu, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın eksik ve üstün yanlarının hükme esas alınan bilirkişi raporunda tartışıldığı, emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değerli kabul edilmesinin emlak vergi değerleri açısından da değerlendirildiğinde yerinde olduğu,

buna göre dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 20.03.2023 tarihi itibarıyla metrekare birim fiyatının 8.358,58 TL/m² olarak tespitinin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesince bu rapor esas alınmak suretiyle ve davacının hissesi nispetinde kamulaştırmasız el atma tazminatına hükmedilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,