Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/6490 K.2025/10565

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.03.2022 Tarihli ve 2022/111 Esas, 2022/191 Karar Sayılı Kararı

Koruma tedbirleri nedeniyle mahkemelerce ve cumhuriyet savcılığınca alınan tutuklama, yakalama, arama, elkoyma gibi kararlar ile bu kararların amacına uygun veya uygun olmayan şekilde yerine getirilmesinden kaynaklı tazminat davaları yönünden kanun koyucu ağır ceza mahkemelerinin görevli olmasını benimsediğine göre yine cumhuriyet savcılığı ve infaz hakimliğinin gözetim ve denetiminde gerçekleştirilen infaz işlemleri sebebiyle açılacak tazminat davaları bakımından da aynı yargı yolunun (ağır ceza mahkemesinin) görevli kabul edilmesi kıyas yöntemine en uygun sonuç olacağı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

B. Kocaeli 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.10.2024 Tarihli ve 2024/401 Esas, 2024/378 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda; davacının, Kocaeli 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunduğu sırada ayrımcılığa tabi tutularak ve yasallık ilkesi ihlal edilerek kanunsuz emirle sosyal ve kültürel faaliyetlerle spor etkinliklerinden yararlandırılmadığı ve bu sebeple manevi zararının oluştuğu iddiasıyla tazminat talep ettiği, söz konusu talebin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun (5271 sayılı Kanun) 141 inci maddesi kapsamında bir sebepten kaynaklanmadığının açık olduğu, Ağır Ceza Mahkemelerin'in tazminat davalarındaki görev ve yetkisinin istisnai olan yasal düzenlemeden kaynaklanmakta olup dava konusu talep kapsamında yargılama yetkisinin ise Ağır Ceza Mahkemelerinin görev alanının dışında kaldığı, bu davanın Ağır Ceza Mahkemelerinde görülmesi yasal olarak olanaksız

olmakla birlikte Hukuk Devleti ilkesi kapsamında herhangi bir tazminat sorumluluğunun yargı denetimi dışında bırakılmasının mümkün olmadığı, sonuç olarak haksız fiil sorumluluğu ile ilgili açılan davalarda istisnalar hariç olmak üzere genel olarak yargılama yapma yetkisinin Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanında bulunduğu, dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak da kanunlarda herhangi bir istisnai görev düzenlemesi bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir

2. 5271 sayılı Kanunun "Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat - Tazminat istemi " başlıklı 141 inci maddesi.

3. 5271 sayılı Kanunun "Tazminat isteminin koşulları " başlıklı 142 nci maddesi.

C. Değerlendirme

5271 sayılı Kanun’un 141 inci maddesinin 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile eklenen ek 3 üncü fıkrasında “ Birinci fıkrada yazan hâller dışında, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir. “hükmü yer almakta olup, aynı Kanunun tazminat isteminin koşulları başlıklı 142 nci maddesinin 2 nci fıkrasında ise “İstem,

zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır." düzenlemesine dikkate alınarak uyuşmazlığın Kocaeli 4. Ağır Ceza Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kocaeli 4. Ağır Ceza Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,