Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/6698 K.2025/18648

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 17... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına konulan kamulaştırma şerhinin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın .. ..

Barajı kapsamında kalması sebebiyle kamulaştırılmasına karar verildiğini, kamulaştırmaya ilişkin bloke işleminden sonra taşınmaz malikinin mirasçılarına gönderilmek üzere tebliğ evrakın usulüne uygun gönderildiğini, taşınmaz maliklerinin idareye başvurarak bankaya bloke edilen kamulaştırma bedelinin kendilerine ödenmesini sağladıklarını, taşınmaz malikleri rıza-i ferağ işlemlerini gerçekleştirmedikleri için idarece 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi gereğince tapu iptali ve tescil davası açıldığını,

yapılan yargılama sonunda verilen kararın hüküm bölümünde “1 17... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılan kısmının davalı .. (..) ..'un (..' ün veraset ilamında) veraset ilamında belirtilen hissesi dışındaki kısmının tapu kaydının iptali ile davalı idare adına tesciline, .. (..) .. hakkındaki davanın reddine,” karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, kamulaştırma şerhinin kamulaştırma sürecinin yasal gereği olarak idarece konulan bir şerh olup, sözü edilen kararda şerhin kaldırılmasına yönelik herhangi bir hüküm bulunmadığını,

bu nedenle idarece re'sen şerhin kaldırılması veya işlem yapılmasının mümkün olmadığından davanın reddi gerektiğini, kurum harçtan muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın .. baraj inşaatı projesi kapsamında kalması sebebiyle 1997 yılında kamulaştırılmasına karar verildiği, kamulaştırma tarihinde taşınmaza 2/3 hisse ile malik olan davacıların kök murisi ..'ya çıkartılan noter tebligatının ölü olduğundan bahisle torununa yapıldığı, işbu tebligat geçersiz olduğu gibi dosya arasında ..'nun mirasçılarına çıkartılan noter tebligatına da rastlanmadığı,

dava konusu taşınmazın kamulaştırma tarihindeki malikine, maliki ölmüş ise onun mirasçılarına kamulaştırma kararı ve işleminin tebliğ edildiğine ilişkin bir belge verilmemiş ise 31/b maddesindeki durumun gerçekleşmediği, dava konusu taşınmazın tapu kaydında davalı idarenin yazısı üzerine Kamulaştırma Kanunu'nun 31/b maddesi uyarınca taşınmazın devrini engelleyecek şekilde konulmuş olan "satılamaz" şerhinin yer aldığı,

davalı idarece 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi uyarınca açılan tescil davasında kök muris .. mirasçısı olan ..'a usule uygun kamulaştırma tebligatı yapılmadığından .. hakkındaki davanın reddine dair verilen kararın kesinleştiği anlaşılmakla davacıların eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunduğundan ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği; ancak davalı idare harçtan muaf olduğu hâlde, idareye harç yüklenmesi doğru görülmediğinden istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,