Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/6831 K.2026/3543

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Eskişehir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 152 56... , 11, 12, 17... parselde kayıtlı taşınmazlara davalı ... ve ... tarafından kamulaştırma işlemi yapılmadan fiilen el atıldığından, el atılan taşınmazlar bedeli olarak ıslah dilekçesi ile birlikte toplam 2.225.315,06 TL tazminatın davalı idarelerden alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; süre aşımı ve husumet itirazlarının olduğunu, dava şartı yokluğu ve yargı yolu itirazlarının bulunduğunu, dava konusu ... Mahallesi 152 56... , 11, 12, 17... nolu parsellerin bir kısmının isabet ettiği park alanının ilçe belediyesinin sorumluluğunda olduğunu, yola isabet eden kısımlarının ise Büyükşehir Belediye Meclisinin 15.06.2017 tarihli kararı ile sorumluluğunun yine Tepebaşı Belediye Başkanlığında olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu Eskişehir ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 152 56... , 11, 12, 17... sayılı parsellerin 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında 20 metre genişliğinde taşıt yoluna, park alanına ve yaya yoluna isabet ettiğini, dava konusu parselerinin yetki ve sorumluluğunun Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; sorumluluğun ilçe belediyesine ait olduğunu, dava konusu taşınmazların paydaşlarınca açılan davalar sonunda ifraz görerek yeni parseller olarak tapuya tescil edildiklerini ve ek rapor alınarak tescil kararı verilmesi gerektiğini, kararın bu yönü ile hatalı olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesinin atıf yaptığı kadastro bilirkişi raporunun sayısal ve koordinatlı olmadığını, bu nedenle infaz kabiliyeti bulunmadığını, taşınmaz için yüksek bedel belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 152 56... parselden ifraz edilen 152 56... parsel sayılı taşınmaz 331,34 m² yüzölçümünde olduğu hâlde, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 311,34 m² üzerinden eksik hesaplama yapılmış olması,

davacı vekilinin istinaf yoluna başvurmaması ve bilirkişi raporundaki bedel ile talep miktarının birbiri ile uyumlu olması nedeniyle istinaf incelemesi dışında tutulduğu belirtilerek dava konusu taşınmazların bir kısmı davalı ... sorumluluğunda olan yolda kalıp kısmen yol ve kaldırım yapılarak el atıldığı gibi, geri kalan bölümler ise mevcut imar planında diğer davalı ...

Başkalığı sorumluluğunda olan park ve yol alanında kaldığından, taşınmazlar bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak bedelinin tespit ve davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği ancak dava konusu taşınmazlar, açılan paydaş davaları sonrasında davalı idarelerin sorumlu oldukları bölümler ifraz edilerek ayrı parseller olarak tescil edildikleri halde eski parsel üzerinden rapor düzenleyen bilirkişi raporunda göre tescil kararı verilmesinin doğru olmadığı ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/7070 Esas,

2023/8035 Karar sayılı “Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın Giderilmesi” kararı gereğince, fiilen el atan ... yönünden nispi harca hükmedilmesi gerektiğinden davalı idareler vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4.Dava konusu taşınmazların açılan paydaş davaları sonrasında davalı idarelerin sorumlu oldukları bölümler ifraz edilerek ayrı parseller olarak tescil edildikleri anlaşılmış olup ifraz sonrası el atılan alanların ölçekli kroki üzerinde gösterilmesi için fen bilirkişisinden ek rapor alındıktan sonra, bu alanların değiştiğinin tespit edilmesi halinde ifraz sonrası oluşan yüzölçümüne göre kamulaştırmasız el atma bedelinin yeniden tespiti için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması sağlanmadan eksik incelemeyle eski parsel üzerinden rapor düzenleyen 13.01.2022 tarihli fen bilirkişi raporunun kararın eki sayılarak yeni parsel numaraları üzerinden tescil kararı verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,