Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/6927 K.2025/10493

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara Batı 2. Tüketici Mahkemesinin 09.11.2023 Tarihli ve 2023/331 Esas, 2023/607 Karar Sayılı Kararı Somut olayda davalının ortağı olduğu şirketten ayrılarak şirketteki sermayesini ve kardan hissesine düşeni alabilme konusunda vekalet verdiği, dolayısıyla davalının ticaret ortaklığı ile ilgili davacıyla vekalet akdi düzenlendiği, davacının gelir elde etmek amacıyla vekillik görevini ifa ettiği, davalının ticari amaçla hareket ettiği, taraflar arasında tüketici ilişkisinin bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin 06.03.2024 Tarihli ve 2024/204 Esas, 2024/363 Karar Sayılı Kararı Somut olayda davacı avukatın davalıya vekaleten yürüttüğü işlerin niteliği dikkate alındığında davalının 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da (6502 sayılı Kanun) tanımlanan tüketici sıfatını taşımadığının anlaşıldığı, bu durumda taraflar arasındaki ilişkinin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığından söz edilemeyeceği, öyle olunca davaya bakmaya genel mahkemelerin görevli olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

C. Ankara Batı 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.10.2024 Tarihli ve 2024/134 Esas, 2024/523 Karar Sayılı Kararı

Eldeki davanın, davalı tarafın yetki ilk itirazı dikkate alınarak genel yetkili mahkeme olan davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, karar istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.

D. Seferihisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.12.2024 Tarihli ve 2024/928 Esas, 2024/962 Karar Sayılı Kararı

Alacaklı olduğunu ileri süren davacı tarafın yerleşim yerinin Ankara Adliyesinin yargı alanında kalması ile birlikte itirazın iptaline konulu iş bu davada kesin yetki kuralı bulunmadığı gözetilerek davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi’nin yetkili olduğu ve yine taraflar arasındaki sözleşmenin de yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olacağı, taraflar arasındaki vekalet sözleşmesi konusunun Ankara Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

E. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 28.02.2025 Tarihli ve 2025/355 Esas, 2025/434 Karar Sayılı Kararı Dosya içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin 2024/204 Esas 2024/363 Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine verilen 12.03.2024 tarihli istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı mevcut olduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi tarafından dosyanın benimsenmiş olmakla istinaf incelemesi hususunda görevli ve yetkili dairenin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

F. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin 17.04.2025 Tarihli ve 2025/304 Esas, 2025/585 Karar Sayılı Kararı İstinaf incelemesine konu mahkeme kararı İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin yargı çevresi içerisinde bulunan Seferihisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilmiş olup istinaf incelemesini yapmakla görevli istinaf mahkemesinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada yetkili istinaf mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada Seferihisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesince yetkisizlik kararı verildiği, karar tarihi itibariyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu, Seferihisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin bağlı bulunduğu Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde herhangi bir değişiklik olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,