Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/7855 K.2025/17233

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 1 75... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı taraflara ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; %35 objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, %4 kapitalizasyon faiz oranının yüksek uygulandığını, münavebe deseninde yer alan ürünlerin gelirleri yüksek giderleri düşük gösterildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, münavebe desenin o yörede yaygın olarak yetişen birinci yıl buğday+saman, ikinci ürün sılajlık mısır, ikinci yıl kavun, üçüncü yıl pırasa, ikinci ürün sılajlık mısır olarak 3 yılda 5 ürün şeklinde oluşturulmasının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edildiğinden kapitalisazyon faiz oranı %4 olarak alınmasının yerinde olduğu,

dava konusu taşınmazın bulunduğu konum, merkezi yerlere uzaklığı dikkate alındığında % 35 oranında objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu, buna göre, dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 2018 yılı itibarıyla metrekare bedelinin 117,40 TL/m² olarak tespitinin yerinde olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355 inci maddesi uyarınca, davacı tarafın istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemede, mahkeme hükmünde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı,

ancak 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinin 2 nci cümlesi uyarınca resen yapılan incelemede ise, Anayasa Mahkemesinin 16.07.20 20... /104 Esas, 2020/39 karar sayılı kararı ile 7139 sayılı kanun 26. maddesi ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun'un 10. maddesinin değiştirilen 8 inci fıkrasının iptaline karar verildiği ve 31317 sayılı ve 27.11.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanması karşısında tespit edilen kamulaştırma bedelinin davalılara derhal ödenmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; son yıllarda ülkede yaşanan enflasyonist süreçten dolayı teşekkülü menfaatlerinin korunabilmesini teminen bedel tespiti yapılırken daha önce ödenen acele kamulaştırma bedelinin güncellenerek mahsup edilmesini gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda %35 objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, değer kaybı oranının yüksek tespit edildiğini, bilirkişi raporunda geliri yüksek meyve ve sebzeler seçildiğini, ürün gelirlerinin yüksek giderlerinin düşük gösterildiğini, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olarak %4 alındığını, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, kamulaştırma bedeline faiz işletilmesine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,