Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/7909 K.2025/15762

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.09.2023 Tarihli ve 2016/408 Esas Sayılı Ara Kararı

Davacı tarafın iddiası, dayandığı ve sunmuş olduğu deliller dikkate alındığında, davaya konu taşınmazlarının tapu kaydı üzerine 3. kişilere devrini engellemeye yönelik tedbirin tamamen tüm taşınmazlardan kaldırılması halinde, davacı yönünden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 389 uncu maddesi anlamında hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşabilmesi ihtimali unsuru mevcut olup, üzerinde ipotek bulunması ve dosyamızın geçirdiği safahat dikkate alındığında ölçülülük ilkesi ile bağdaşacak ve orantısız olmayacak şekilde .. ili, .. ilçesi, ..

Ş. Mah., 21 14... parsel sayılı taşınmazda 1. Kat 4 nolu bağımsız bölüm, 2. Kat 6 nolu bağımsız bölüm, 2. Kat 43 nolu bağımsız bölüm, 2. Kat 40 nolu bağımsız bölüm üzerine 23/05/2019 tarih ve 6066 yevmiye ile konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, diğer taşınmazlar üzerinde ihtiyati tedbirin devamına karar verilmiştir.

B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 04.02.2023 Tarihli ve 2023/1903 Esas, 2023/1335 Karar Sayılı Kararı

Dairenin 09.02.2023 tarihli kararında, ihtiyati tedbirin aşkın tedbir niteliğinde olamayacağı, alacak miktarı dikkate alınarak yeteri miktarda taşınmaz üzerine tedbir konulması gerektiği belirtilmiş, kaldırma kararı sonrasında, mahkemenin ihtiyati tedbirin devamına karar verdiği taşınmazların değerinin halen alacak miktarının çok üzerinde olduğu ileri sürülmüş olduğundan,

icra takip dosyasındaki güncel alacak miktarı gözetilerek ve mahallinde dava konusu taşınmazların güncel değerleri belirlenmek sureti ile alacağa "yeter miktardaki" taşınmaz veya taşınmazlar üzerine "aşkın tedbir oluşturmayacak şekilde" ihtiyati tedbir uygulanması gerektiği gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/408 Esas sayılı 20/09/2023 tarihli ara kararının kaldırılmasına kesin olmak üzere karar verilmiştir.

C. Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.01.2024 Tarihli ve 2016/408 Esas Sayılı Ara Kararı

.. ili, .. ilçesi, .. Ş. Mah., 21 14... parsel sayılı taşınmazda 1. Kat 1 nolu bağımsız bölüm, bodrum kat 13 numaralı bağımsız bölüm, zemin kat 28 nolu bağımsız bölüm, 1. Kat 34 numaralı bağımsız bölüm, 1. Kat 35 numaralı bağımsız bölüm, 1. Kat 36 numaralı bağımsız bölüm, 2. Kat 41, 42... nolu bağımsız bölümler, 3. Kat 12 nolu bağımsız bölüm üzerine 23/05/2019 tarih ve 6066 yevmiye ile konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, aynı yer 3+çatı katı 53 numaral bağımsız bölüm üzerindeki ihtiyati tedbirin devamına, birleşen dosyada davalılar adına kayıtlı taşınmazlar üzerine 24.09.20 20... yevmiye ile konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

D. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 30.04.2024 Tarihli ve 2024/476 Esas, 2024/328 Karar Sayılı Kararı Davalı Oral mobilya şirket vekilinin 23.01.2024 tarihli celsede ihtiyati tedbirin 53 nolu bağımsız bölüm üzerine konulabileceğine yönelik beyanı, Dairenin kaldırma kararları itibariyle, mahkemece 53 nolu bağımsız bölüm üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmiş olmasının doğru olduğu gerekçesiyle Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.01.2024 tarih ve 2016/408 Esas sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

E. Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.02.2025 Tarihli ve 2016/408 Esas, 2025/51 Karar Sayılı Kararı Asıl dava ve birleşen Gebze 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/199 Esas sayılı dosyası yönünden davanın reddine karar verilmiş, karar davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

F. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 28.04.2025 Tarihli ve 2025/671 Esas, 2025/658 Karar Sayılı Kararı Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılması gerektiğinden ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili Dairesinin istinaf kanun yolu inceleme mercii olduğu gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

G. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 13.05.2025 Tarihli ve 2025/774 Esas, 2025/513 Karar Sayılı Kararı Dairece yapılan istinaf incelemesi ihtiyati tedbir ara kararına ilişkin olup, esas incelemesinin yapılmadığı, Mahkemenin yargılama sonucu verdiği nihai kararın tarihi itibariyle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada istinaf incelemesinin yapılacağı bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.01.2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 30.04.2024 tarihli ve 2024/476 Esas, 2024/328 Karar sayılı kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,