Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8062 K.2025/16394

Taraflar arasındaki müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının 2015 yılının başında pasajın ortak alanında bulunan ve diğer dükkanlara ulaşmak için kullanılan alanın önemli bir kısmına eklentiler yapmak suretiyle dükkanını genişlettiğini, davacı müvekkiline ait dükkanın10 metre genişliğindeki büyük vitrin camı ile 3 metre genişliğinde olan pasajın doğu giriş kapısının ortadan kaldırılıp dubrin tuğla ile sıfıra sıfır örülüp kapatıldığını, PVC doğrama ile ön cepheden 2.4 m x 7.5 m x 3.6 m x 7.3 m boyutlarında bir alanı dükkanına dahil ettiğini, davalının,

müvekkiline ait taşınmazın girişe bakan tarafını tamamen kapattığını ve müvekkiline ait dükkanın arka planda kaldığını, tüm bu eylemlerle birlikte tüm maliklerin acil ve olağanüstü hallerde kullanacağı sığınak davalı tarafından depo haline getirildiğini belirterek davalı tarafından meydana getirilmiş fiili durumun sonlandırılarak eski hale getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; yapılanların kullanımına herhangi bir engel teşkil etmediğini, girişin tamamen dışarıdan olduğunu, kamuyu zarara uğratan her hangi bir işlem tesis edilmediğini, davacının beyan ettiğinin aksine müdahaleden pasaj sakinlerinden olumlu dönüşler aldığını, ..

Belediye Başkanlığına davalı müvekkilin davaya konu pasaj içerisinde bir kısım yerlerin kapatılarak dükkana dahil edilmesiyle ilgili olarak yapılan şikayet üzerine verdiği 05.02.2019 tarih ve E. 2830 sayılı cevabi yazıda, idari işleme konu olan yapı için imar barışı kapsamında belge alınmasında kısıtlayıcı bir durum olmadığı belirtildiğini, yapı kayıt belgesi alındığını, davacının bahsettiği bölümlerin pasajın tamamen dışında olduğunu, davacının pasajı rahatça kullanamadığını, müşterilerinin geçiş yolunu değiştirmek zorunda kaldığı,

mal taşınırken ek efor sarf edildiği iddialarının gerçekleri yansıtmadığını, pasajın yıllardır kullanılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunun Sivas 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 202/408 Esas sayılı dosyasında sunulan bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle hazırlandığını, iddia olunan ortak alana meni müdahalenin davalı müvekkilinin kabulüyle hazırlandığını, söz konusu raporu bu yönüyle de kabul etmediklerini, raporda bahsi geçen Sivas 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/408 Esas sayılı dosyasının Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesi tarafından kaldırıldığını, Sivas 4. Asliye Ceza Mahkemesi 2022/280 Esas,

2022/720 Karar sayısıyla tekrar karara çıktığını, henüz kesinleşmediğini, davalı müvekkilinin bu taşınmazı 15.08.2014 tarihli kira sözleşmesiyle tanık ...ve tanık ... ortaklığına çay ocağı olarak kullanılmak üzere kiraya verdiğini, kiracıların dükkana girdikten 3-4 ay kadar sonra yani 2015 yılının başında dükkanın yan tarafında bulunan ve kullanılmayan, özel mülke de konu olmayan ortak alana dahil olan girişi pvc ile kapattığını, dükkanın içerisinden kapı açtığını,

arka alanda bulunan ve yine kullanılmayan arka kısmını da önce naylon ve çadır gibi malzemelerle daha sonra kontraplak malzemeyle kapatarak dükkanın kullanım alanına dahil ettiğini, yani fiilen dükkana dahil etme işleminin kiracılar tarafından yapıldığını, müvekkilinin de bu dükkana dahil edilerek kullanılan alanın, Yapı Kayıt Belgesini, 3194 sayılı Kanun'un geçici 16 ncı maddesinin hükümlerine göre davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığından 30.10.2018 tarihinde aldığını, dükkanların ana girişlerinin de dış cephede bulunduğunu, pasaj sakinlerinin diğer 2 ana girişi rahatlıkla kullanabildiklerini,

bu nedenler açılan davanın reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının davaya konu dükkanın maliki olduğu apartmanın ortak alanına müdahale edildiğinin ve yapılan müdahalelerin projeye aykırılık olduğunun denetime uygun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, ihlal bulunan projeye aykırılıklar yönünden yapı kayıt belgesi alınmasının projeye aykırılığının ortadan kaldırmadığı, yapı kayıt belgesi alınmasının sonuca etkili olmadığı, kiracıların ihlalleri yapmasının davalıyı sorumluluktan kurtarmayacağı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirilmesi istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 634 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi uyarınca her kat maliki ana gayrimenkulün mimari durum ve güzelliğini korumaya mecbur olup, dosya kapsamı ile aksinin ispatlanamadığı ve yapılan müdahalelerin ortak alanlardaki kat maliklerinin mülkiyet hakkı aleyhine olduğu gözetildiğinde davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 30 uncu maddesinde bir işin yapılmasına ilişkin mahkeme kararlarının ne şekilde yerine getirileceği açıkça belirtilmiş olup, mahkemece buna göre davalı tarafça eski hale getirilmesine ve uygun bir süreye hükmedilmesi ile yetinilmesi gerekirken, bu süre zarfında yerine getirilmemesi halinde kararın icraen infazına karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Dairemizce resen yapılan inceleme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının; (1) numaralı bentte yer alan "bu süre zarfında yerine getirilmemesi halinde kararın icraen infazına "kısmının hükümden çıkartılmak sureti ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,