Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8073 K.2025/14840

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ..., ... Mahallesi1 65... parsel parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, kamulaştırılan taşınmazın gerçek karşılığının mahkemece icra olunacak keşifle ve keşif sonucunda ibraz olunacak bilirkişi raporları ile tespitini talep ettiğini, dava konusu 1 65... parsel nolu yol vasıflı parselin komşusu olan ve 1 65... parsel numaralı taşınmazda bulunan yapıların yol olarak ifraz edilen taşınmazların sınır çizgisine kadar uzandığını, 1 65... parsel taşınmazın yol olarak kullanılması durumunda 1 65... parsel numaralı taşınmazda yer alan yapılar ile dava konusu karayolunun sınırdaş olacağını, bu durumun yapılar açısından güvenlik sorununa yol açacağını,

bu nedenle 1 65... parsel numaralı taşınmazda yer alan yapı bedellerinin de bilirkişi raporuyla tespit edilmesi gerektiğini, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretlerinin davacı idare üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza emsal olarak tespit edilen taşınmazın emsal olarak kullanılmasının uygun olmadığını, bilirkişi kurulunun emsal taşınmaz üzerinde yer alan yapıların değerlerini toplam satış bedelinden düşerek zemin bedelini hesaplanmaları gerekirken üzerinde yapı yokmuş gibi davranılarak taşınmaz üzerinde bulunan yapı bedeli düşülmeden dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatınının hatalı tespit edildiğini, özel amaçlı satışların emsal olarak gösterilemeyeceğini, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, vekâlet ücreti ile yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu 1 65... parsel nolu yol vasıflı parselin komşusu olan ve 1 65... parsel numaralı taşınmazda bulanan yapıların yol olarak ifraz edilen taşınmazların sınır çizgisine kadar uzandığını,bu yapıların dava konusu karayoluna sınırdaş olacağını, bu durumun müvekkilinin konut amaçlı kullandığı yapı açısından ciddi güvenlik sorununa yol açacağını, yerel mahkemece karayolları kenarında yapılacak ve açılacak tesisler hakkında yönetmelik hükümleri uyarınca rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğini,

dava konusu taşınmazın gerçek değeri ile bilirkişi heyeti tarafından belirlenen değeri arasında orantısızlık bulunduğunu yerel mahkeme kararının hatalı ve yanılgılı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, emsal taşınmaz yönünden yerel mahkemece yeterli araştırma yapılmadığı anlaşılmışsa da; aynı emsale ilişkin olarak Dairenin diğer dosyalarında bulunan emsal taşınmaza ait satış sözleşmesi, imar durumu belgesi, arsa metrekare rayiç değerleri ile ilgili bilgi ve belgelerin dosya arasına alındığını tüm bu bilgi ve belgeler doğrultusunda bilirkişi kurulu raporu üzerinde yapılan denetim sonucunda; değerlendirmeye esas alınan Van İli, ..., ...

Mahallesi 99... parsel sayılı emsal taşınmazın satış tarihinin dava tarihinden önce ve tapuda yapıldığı, bu satışın özel nitelikte olmadığı ve emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek değerinin hesaplandığı,

dava konusu ve emsal taşınmazın vergi değerleri ile bilirkişilerce tespit edilen değer arasında ters orantı bulunmadığından dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 417,78 TL olarak hesaplanmasında, dava 4 ay içinde sonuçlandırılamadığından Kanun gereği faize hükmedilmesinde,

davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmolunmamasında ve davanın niteliği gereği kendisini vekil ile temsil ettiren davalı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinde istinaf edenin sıfatına ve istinaf nedenlerine göre bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek hükme esas alınan fen raporunda kamulaştırılacak alan 454,08 m² olmasına rağmen hükmün (1) nolu bendinde 553,51 m² olarak yazılmak suretiyle infazda tereddüt oluşacak şekilde hüküm tesisi doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve Kanuna aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla ilaveten Bölge Adliye Mahkemesince yeniden hüküm tesis edilmesine rağmen karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince vekâlet ücreti takdir edilmemesi sebebi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal kıyaslaması yapılarak bedel belirlenmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulduğundan, Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davalı ... aleyhine davalı ... lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının 8 numaralı bendinden "17.900,00" sayısının çıkarılması, yerine "30.000,00" sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalı ... peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine