Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8236 K.2025/15735

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., ... 942 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespitini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kamulaştırma konusu pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kıymet takdir raporu ile hükme esas alınan rapor arasında fahiş fark olduğunu, taşınmazın tamamının sulu kapama zeytinlik olarak değer biçilmesini kabul etmediklerini, verim miktarının ve satış fiyatının yüksek, üretim masrafının düşük alındığını, kapitalizasyon faiz oranının düşük uygulandığını, kapitalizasyon faiz oranının belirlenmesinde dikkate alınan hususların objektif değer artışı belirlenirken mükerrer olarak dikkate alındığını, taşınmazın tapu kaydında bulunan eski irtifaktan kaynaklanan değer düşüklüğü oranının raporda tespit edilenden daha fazla olduğunu, eksik inceleme sonucu kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz için %425 oranında objektif değer artışı uygulandığı hâlde, Mahkemece başka bir parsele atıf yapılarak objektif değer artışı oranının % 70'e düşürülmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, dava konusu taşınmaz arsa vasfında olduğu hâlde, arazi olarak değer biçilmesinin hatalı olduğunu, arta kalan bölümde oluşan değer azalışının hesaba katılmadığını, tapu kaydında bulunan önceki irtifak şerhi sebebiyle uygulanan değer düşüklüğünün fazla olduğunu, bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, bedelin düşük tespit edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla sulu kapama zeytinlik niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının ( f) bendi uyarınca gelir metoduna göre değer biçilmesi yöntem itibariyle doğru olduğu gibi, taşınmazın vasfı, konumu, bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri ve aynı bölgeden intikal eden dava dosyaları gözetilerek kapitalizasyon faizinin % 4 oranında alınmasında ve taşınmazın tapu kaydında bulunan irtifak hakkının oluşturduğu değer kaybının hükmedilen bedele yansıtılmasında bir isabetsizlik görülmemiş ancak dava konusu taşınmazın konumu,

bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri, Dairelerince parsel sorgu sistemi üzerinden yapılan inceleme ve aynı bölgeden intikal ederek Dairelerinin denetiminden geçen dava dosyalarında dava konusu taşınmaza komşu olup benzer özellikteki taşınmazlara uygulanan (...

983 parsele ilişkin Dairenin 2021/3597 Esas sayılı kararı) objektif değer artış oranları da dikkate alınarak, taşınmazın gelir metoduna göre tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun %300 oranında olacağı gözetilmeden daha düşük objektif değer artış oranı uygulanmak suretiyle değer biçilmesi doğru görülmediğinden resen hesaplama yapılarak fark bedelin idarece depo etmesi sağlanmak suretiyle davacı idare vekilinin başvurusunun esastan reddine,

davalı vekilinin başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, objektif değer artış oranının yüksek olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,