Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8287 K.2025/10130

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 15.12.2020 Tarihli ve 2020/538 Esas, 2020/983 Karar Sayılı Kararı Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve kendisine ... vasi olarak atanmıştır. Vasi 29.07.2022 tarihli dilekçesi ile, kısıtlının yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak No:30/13... olarak değiştirilmesine izin verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 08.08.2022 tarihli ek kararla, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

B. ... 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 15.11.2022 Tarihli ve 2022/1548 Esas, 2022/1753 Karar Sayılı Kararı Kısıtlının kısıtlılık halinin ve vasinin vasilik görevinin devamına karar verilmiştir. Vasi 18.12.2023tarihli dilekçesi ile kısıtlının ... Mahallesi ... Caddesi No:108/6... adresine taşındığı bildirilmiştir. Mahkemece 22.12.2023 tarihli ek kararla, kısıtlının yerleşim yeri adresinin ... ili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.02.2024 Tarihli ve 2024/463 Esas, 2024/475 Karar Sayılı Kararı Kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesinin vesayet makamının iznine tabi olduğu, vesayet makamının yerleşim yeri adresinin değiştirilmesine yönelik vasiye bir talimat verme veya bizzat vasinin yerine geçerek işlemde bulunma yetkisi bulunmadığı, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmeden, yerleşim yeri değişmiş gibi yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Mahkemeler arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosya Yargıtaya gönderilmiş, Dairemizin 01.07.2024 tarihli ve 2024/5426 Esas, 2024/7884 Karar sayılı ilâmı ile de İstanbul Anadolu 13. Sulh Hukuk Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir.

D. Yargı yeri olarak belirlenmesinin ardından ... 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.01.2025 Tarihli ve 2024/1313 Esas, 2025/53 Karar Sayılı Kararı Vasi 14.11.2024 tarihli dilekçesi ile, kısıtlının anne babası ile birlikte ... adresinde oturduklarını, sağlık kurulu raporu alınması için kısıtlının ...'da bulunan ... Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi sevk edilmesini talep etmiştir. Mahkemece kısıtlının ikamet adresinin ... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

E. ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.02.2025 Tarihli ve 2025/282 Esas, 2025/291 Karar Sayılı Kararı Kısıtlının merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin boş olduğu, vasi tarafından dosyanın ... Sulh Hukuk Mahkemelerine gönderilmesi yönünde bir talep bulunmadığı gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vesayet dosyasının takibi ile ilgilidir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir: “Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir: “Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”

C. Değerlendirme

Aynı dosyayla ilgili olarak daha önce Dairemizin 01.07.2024 tarihli ve 2024/5426 Esas, 2024/7884 Karar sayılı ilâmı ile...13. Sulh Hukuk Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiş olup 6100 sayılı Kanun’un 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince yargı yeri belirlenmesine ilişkin kararlar davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlayacağı, yine kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan ... 13. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığı gibi kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi de olmadığından vesayet dosyasının takibi ile ilgili karar vermekte ... 13. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince... 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,