Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8503 K.2025/16282

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. köyü 142 (yeni 216) parsel sayılı taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Geçici 6/2 nci maddesinde “İdarenin daveti veya malikin müracaatı üzerine, fiilen et konulan taşınmazın veya üzerinde tesis edilen irtifakhakkının idarenin daveti veya malikin müracaat ettiği tarihteki tahmini değeri;

bu Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre teşkil edilen kiymet takdir komisyonu marifetiyle, taşınmazın et koyma tarihindeki nitelikleri esas alıtmak ve bu Kanunun 11 inci ve 12 nci maddelerine göre hesaplanmak suretiyle tespit edilir...” denilmekte olduğunu, açılan davayı kabul etmemekle birlikte Mahkemece yapılacak olan değerlendirmede 01.07.1965 tarihli kıymet takdir raporunda arazi niteliğinin dikkate alınması ve arazinin bedelinin buna göre hesaplanması gerektiğini ve sonuç olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatının ve ecrimisil bedelinin tespiti ile davalı idareden tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, üretim gelirlerinin brüt gelirin 1/3'ü oranında alınması gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının en az %3 alınması gerektiğini, objektif değer artışının %100 olması gerektiğini, ecrimisil değerinin hatalı hesaplandığını, hükmedilen faiz oranının uğranılan gerçek zararı karşılamadığını, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin de Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun da hatalı ve hukuka aykırı tespitler içerdiğini, dava konusu taşınmaz için tespit edilen kapitalizasyon faiz oranının düşük alındığını, yöre gerçeklerini yansıtmadığını, en az %8-9 olarak tespit edilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi olarak kabulü ile dava konusu taşınmaza olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre, buğday, k.marul ve y.patlıcan (2'li münavebe) ürünleri münavebeye alınarak değer biçilmesinde, Yargıtay içtihatlarına uygun olarak kapitalizasyon faiz oranının sulu tarım arazisi için %4 olarak uygulanmasında,

metrekare birim fiyatının 62,98 TL/m² olarak belirlenerek bu değer üzerinden toplam kamulaştırma bedelinin tespit edilerek davacı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazın konumu ve raporda belirtilen özellikleri dikkate alındığında, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmaz için objektif değer artışı verilmemesinde de bir isabetsizlik görülmediği, Mahkemece bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan münavebe ürünlerinin 2020 yılı itibarıyla ayrıntılı üretim giderini gösteren veri cetveli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirtildiği,

Yargıtay içtihatlarına uygun olarak üretim masraflarına sermaye faizi, genel idarecilik giderleri, tarla kirası ve bilinmeyen masraflar, onarım, bakım, amortisman, faiz ve sigorta gibi diğer sabit masraf kalemlerinin dahil edilmediği, ambalaj malzemesinin üretim masraflarına dahil edilmediği, ayrıca üretim giderlerinin brüt gelirin 1/3'ünden fazla olduğundan üretim giderlerinin 1/3 oranında alınmadığı görülmüş olup, tarafların bu hususlara ilişkin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, dava konusu taşınmaza 04.11.1983 öncesi el atıldığı anlaşılmakla, davacılar lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinde de bir isabetsizlik görülmediği,

kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, kararda usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin ve ecrimisil bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesi doğrudur.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,