Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8508 K.2025/9902

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalılardan ... Gemi Acentalığı Denizcilik Turizm İthalat İhracat Nakliyat İnşaat Petrol İşletmeciliği Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (... Gemi Ltd. Şti.) tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2007 Eylül ayından itibaren davalılardan ... Boru Hatları ile ... AŞ (... ) emrinde ve asıl işverene ait olan ... ... Terminali işyerinde çeşitli işverenler ile son olarak davalılardan ... Gemi Ltd.

Şti. nezdinde römorkör kaptanı olarak çalıştığını, müvekkilinin işe girdiği tarihten itibaren yaptığı iş ve işyerinin hiç değişmediğini ve aralıksız şekilde münhasıran davalı ... emrinde çalışmaya devam ettiğini, bu çalışma kapsamında sürekli olarak ...'a hizmet verdiğini, alt işverenler değiştiği hâlde asıl işverenin ve yaptığı işin değişmediğini, müvekkilinin iş sözleşmesini haklı sebeple 14.01.2019 tarihinde feshettiğini, davalılar arasında muvazaalı asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğunu ve çalıştığı döneme ilişkin işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ücret, ikramiye, fazla çalışma ücreti,

ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının hangi döneme ilişkin talepte bulunduğu konusunda açıklama yapmadığını, davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin ihale makamı olduğundan husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacının haklı fesih ile sözleşmeyi feshettiği iddiasının gerçek olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Gemi Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın müvekkili Şirkete yöneltilmesinin hatalı olduğunu, diğer davalı ile aralarında palamar hizmet alım işinin olduğunu ve bu işin personel çalıştırmayı kapsamadığını, 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nda (854 sayılı Kanun) asıl işveren alt işveren ilişkisinin olmadığını, davacının müvekkili Şirketteki çalışma süresinin kıdem tazminatı için belirlenen sürelerin altında olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 854 sayılı Kanun'a tâbi olarak çalıştığı, davacının iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiği ve kullanmadığı yıllık ücretli izin hakkının olduğu, davacının ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatili günlerinde çalıştığına ilişkin iddialarının işyeri kayıtlarıyla ispatlandığı ancak bu çalışmaların karşılığının ödenmediği, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olması sebebiyle işçilik alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; alt işverenlik kavramının 4857 sayılı İş Kanunu’nda (4857 sayılı Kanun) düzenlendiği ve 854 sayılı Kanun'da açık atıf bulunmaması durumunda 4857 sayılı Kanun'da yer alan hükümlerin uygulanmasının olanaklı olmadığı,

davalılar arasındaki ilişkinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi kapsamında muvazaaya dayanıp dayanmadığının değerlendirilmesinde verilen işin yardımcı iş niteliğinde olması sebebiyle davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olmadığı, davalılardan ... Gemi Ltd.

Şti.nin davacının tüm çalışma dönemi üzerinden sorumlu tutulmasının isabetli olduğu, davacının istinaf yoluna başvuru dilekçesi de dikkate alındığında kıdem tazminatı yönünden dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerekirken dava ve ıslah tarihlerine göre faiz başlangıçlarının belirlenmesinin hatalı olduğu gerekçeleriyle davalı ... Gemi Ltd.

Şti.nin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı ve davalılardan ...'ın istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davalılardan ...'ın dava konusu işçilik alacaklarından sorumlu tutulmamasının hatalı olduğunu,

b. Dava konusu tüm alacaklara dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini,

c. Davacının hafta tatili alacağının 1,5 yevmiye üzerinden hesaplanması gerektiğini,

d. Ulusal bayram ve genel tatil günü ücretlerinin eksik ödendiğini,

e. Davacının diğer alacaklarının da eksik ve yanlış hesaplandığını,

f. Sürpriz karar yasağına aykırı olarak davacı aleyhine vekâlet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu beyan etmiştir.

2. Davalı ... Gemi Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde;

a. Müvekkili Şirketin davacının tüm çalışma süresinden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu,

b. Davalılar arasında muvazaalı bir ilişki olmadığını,

c. Davacının kesintisiz şekilde çalışmasının bulunmadığını,

d. Dosyada mevcut yıllık ücretli izin formlarını dikkate alınmadığını beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ...'ın dava konusu alacaklardan sorumlu olup olmadığı, davalı ... Gemi Ltd. Şti.nin sorumlu olduğu hizmet süresi, dava konusu alacakların ispatı ve hesaplanması ile vekâlet ücreti ve faize ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılardan ... Gemi Ltd. Şti. vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragraflarının kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairemizin yerleşik uygulaması uyarınca işçi muaccel alacaklarını tek tek belirtmek kaydıyla ihtarname ile işvereni temerrüde düşürebilir. Söz konusu ihtarnamede alacak miktarlarının belirtilmesi gerekmez. Dava tarihinden önce yürütülen arabuluculuk süreci sonucunda anlaşma yapılamadığına dair düzenlenen son tutanak bu bağlamda değerlendirildiğinde, dava konusu alacakların dava tarihinden önce arabuluculuk aracılığıyla talep edilmesi karşısında davalı işverenin arabuluculuk son tutanak tarihi itibarıyla temerrüde düştüğünün kabulü gerekmektedir. Bu sonuç davalı işverenin usulüne uygun davet edilmesine rağmen arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı durumlarda da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta davacı vekili kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin ve ikramiye alacağı taleplerini kısmi dava olarak ve diğer alacak taleplerini belirsiz alacak davası olarak açmış ve dava dilekçesinde tüm alacak talepleri için fesih tarihinden itibaren, ıslah dilekçesinde ise kıdem tazminatı hariç diğer alacak talepleri için dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinde bulunmuştur. Buna göre davacının talebi de dikkate alındığında, talep konusu yıllık ücretli izin alacağının tamamı için dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken dava ve ıslah tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... Gemi Ltd. Şti. vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin (c) alt bendinde yer alan "c)Yıllık izin ücreti alacağı talebinin kabulü ile net 28.049,73 TL yıllık izin ücreti alacağının 1.000,00 TL sinin dava tarihi olan 19.11.2019 tarihinden itibaren bakiye 27.049,73 TL'lik kısmının ise ıslah tarihi olan 03.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...

Gemi Acentalığı Şirketinden alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "c) Yıllık ücretli izin alacağı talebinin kabulü ile net 28.049,73 TL yıllık ücretli izin alacağının dava tarihi olan 19.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Gemi Acentalığı Şirketinden alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,