Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8868 K.2025/15749

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 20... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, objektif değer artışı uygulanacak ise çıplak zemin değerine uygulandıktan sonra ağaç bedellerinin eklenmesi gerektiğini, bu nedenle net gelir hesabı sonucunda elde edilen birim fiyata objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın acele kamulaştırma dosyasında tespit edildiği üzere sofralık zeytin bahçesi olduğunu, sulu yağlık zeytin verileri kullanılarak yapılan hesaplamaya itiraz ettiklerini, hatalı rapor sonucunda net gelirin düştüğünü, taşınmazın özelliklerine göre düşük değer artış oranı verildiğini, aynı bölgedeki taşınmazlara daha yüksek değer biçildiğini, kamulaştırma faizinin başlangıç tarihine ve faizin miktarına itiraz ettiklerini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaldırma kararındaki eksiklikler giderilerek yeniden alınan raporun zirai gelir metoduna uygun olması sebebiyle taraf vekillerinin tüm istinaflarının reddi gerektiği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın sulama kaynağının ne olduğunun belirtilmediğini, bu nedenle kapitalizasyon faiz oranının %4 alınmasının hatalı olduğunu, üretim giderlerinin 1/3 oranında alınmasının doğru olmadığını, Anayasa Mahkemesi iptal kararı doğrultusunda faize hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın sulu sofralık zeytin bahçesi olduğunu, hesaplamanın yağlık zeytin verileriyle yapıldığını, Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı öncesinde net gelirin 3.968 TL olduğunu, sonrasında 2.560 TL'ye düştüğünü, taşınmazın özelliklerine göre düşük değer artış oranı verildiğini, aynı bölgedeki taşınmazlara daha yüksek değer biçildiğini, kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Acele kamulaştırma dosyasından alınan bilirkişi raporunda taşınmazın kapama sofralık zeytin bahçesi olarak tespit edildiği, Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı öncesinde alınan bilirkişi raporunda da bu doğrultuda hesaplama yapıldığı, kaldırma kararı sonrasında alınan bilirkişi raporunda da taşınmazın sofralık zeytin bahçesi olduğu belirtildiği hâlde, taşınmazdan elde edilecek net gelir hesaplaması yağlık zeytin verileriyle yapıldığı anlaşıldığından, taşınmazın vasfının tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilip dava tarihi olan 2021 yılı itibari ile İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri doğrultusunda hesaplama yapılması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,