Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/9319 K.2025/14536

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bakırköy 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.05.2024 Tarihli ve 2023/518 Esas, 2024/220 Karar Sayılı Kararı Davada davacının yerleşim yerinin .../İstanbul olduğu, davalılardan ...'ın yerleşim yerinin Aksaray, davalı ...'ın yerleşim yerinin Sultangazi/İstanbul olduğu ve kazanın meydana geldiği yerin ise .../Adana olduğu, kazanın ve kazanın taraflarının Mahkemenin bulunduğu Bakırköy ilçesi ile herhangi ilgisinin bulunmadığı, süresinde yetkiye itiraz eden her iki davalının da İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesini yetkili Mahkeme göstererek yetki itirazında bulundukları gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.07.2024 Tarihli ve 2024/184 Esas, 2024/230 Karar Sayılı Kararı Davacının zarara uğradığını iddia ettiği trafik kazasının Pozantı ilçesinde meydana geldiği ve davalılardan ... ve diğer davalıların yetkili mahkeme olarak Pozantı Asliye Hukuk Mahkemelerini göstermesi dikkate alındığında mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

C. Pozantı Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.11.2024 Tarihli ve 2024/203 Esas, 2024/199 Karar Sayılı Kararı Somut olayda; davalılarca Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair yetki itirazının bulunduğu, bu itiraz neticesinde yetkisizlik kararı verildiği ve bu kararın taraflarca istinaf edilmeyerek kesinleştiği, yetkili Mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunun taraflarca kabul edilmiş olduğu ayrıca İstanbul 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkisine hiç bir itiraz da sunulmadığı bunun yanında zarar görenin ikametgahının İstanbul Mahkemeleri yargı çevresinde bulunduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu davacı yanın aracında oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

4.. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir.

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

Bir kısım davalılar vekilince 29.01.2024 tarihli dilekçesinde yetki itirazında bulundukları ve davada, kazanın gerçekleştiği Pozantı Asliye Hukuk Mahkemeleri veya İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili Mahkemeler olduğunu bu nedenle davanın açıldığı Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkisine açıkça itiraz ettikleri beyanında bulunulmuş, ayrıca davalı ...

05.01.2024 tarihli dilekçesiyle kazanın Pozantı'da gerçekleştiği ve yerleşim yerinin Aksaray olduğunu belirterek somut olay bakımından yetkili mahkemelerin Aksaray ve Pozantı Mahkemeleri olduğu beyanında bulunulmuş olup bu durumda, yetkili mahkemelerinden hangisinin seçildiği belirtilmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca usulüne uygun bir yetki itirazından söz edilemeyeceği anlaşıldığından uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan Bakırköy 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR