Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/958 K.2025/5611

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Zara Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) 03.07.2024 Tarihli ve 2023/32 Esas, 2024/96 Karar Sayılı Kararı Davanın ... ve Sosyal Güvenlik Kurumu İstanbul İl Müdürlüğü'ne karşı açıldığı, davacının fiili çalışmasının ise İstanbul ili ... ilçesinde ... Tekstil Firması'nda olduğunun dava dilekçesi ile bildirildiği, davalı ... vekilinin de yetki itirazında bulunduğu dikkate alınarak, davayı görmeye yetkili mahkemenin İstanbul Bakırköy Nöbetçi İş Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Bakırköy 4. İş Mahkemesinin 06.12.2024 Tarihli ve 2024/243 Esas, 2024/435 Karar Sayılı Kararı

Eldeki dosyada kesin yetkinin bulunmadığı, davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde İstanbul İş Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair ilk itirazda bulunmuş olduğu, Bakırköy İş Mahkemelerinin seçildiğine ilişkin bir beyan bulunmadığı, uyuşmazlık konusu işlemin Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü tarafından yapıldığı, Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü'nün İstanbul Adliyesi'nin yetki çevresinde bulunduğu, davalı tarafça süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmadığı için davanın ilk açılmış olduğu Zara İş Mahkemesinin yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (7036 sayılı Kanun) uyarınca kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, yetkili mahkeme, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının merkezinin bulunduğu Ankara Mahkemeleri veya davacının işlemlerini yürüten şubenin bulunduğu yer mahkemeleridir. Davaya konu iptali istenen kurum işleminin Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısı ile birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, Zara ilçesinde yetkisiz bir mahkemede davacının dava açtığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmişse de davalının cevap dilekçesinde yetkisiz olan İstanbul İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirttiği, davalının usulüne uygun yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan Zara Asliye Hukuk Mahkemesinde (İş Mahkemesi sıfatıyla) görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR