Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/9829 K.2025/17301

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak tapudan terkini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 1572 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 2055 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde 177.27 m²lik kısmın kamulaştırılması için dava konusu edildiğini, ancak fiilen el atılan kısımın daha fazla olduğunu, bu nedenle fiilen el atılan kısmın gerçeğe uygun olarak tespitini, taraflarına ait kayısı ve dut ağaçları fiilen el atılma tarihinde kesildiğini, bu nedenle fiilen el atma tarihini, ağaç sayısını ..

Büyükşehir Belediye Başkanlığından talep edilecek uydu resimleriyle tespit edilmesini talep ettiklerini, dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu, yol yükseltilerek mağdur edildiğini, taşınmazın imar alanına 500 metre mesafede olduğunu, davacı kurumun arsaya kaya, taş, moloz dökerek zarar verdiğini açıklanan bu sebeplerle usulüne uygun olmayan kamulaştırma davasının reddini, kamulaştırılması talep edilen metrekare hesabına itirazlarının kabulü ile el atma tarihinden itibaren ecrimisil bedeli talebinin kabulüne yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı kurumun dava açılmadan evvel uzlaşmaya davet şartlarının yerine getirmediğini, tarafına herhangi bir uzlaşmaya davet tebligatı gelmediğini, dava dilekçesinde 177.27 m²lik kısmın kamulaştırılması için dava konusu edildiğini, ancak fiilen el atılan kısımın daha fazla olduğunu, bu nedenle fiilen el atılan kısmın gerçeğe uygun olarak tespitini, taraflarına ait kayısı ve dut ağaçları fiilen el atılma tarihinde kesildiğini, bu nedenle fiilen el atma tarihini, ağaç sayısını ..

Büyükşehir Belediye Başkanlığından talep edilecek uydu resimleriyle tespit edilmesini talep ettiklerini, dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu ileri sürerek usulüne uygun olmayan kamulaştırma davasının reddini, kamulaştırılması talep edilen metrekare hesabına itirazlarının kabulü ile el atma tarihinden itibaren ecrimisil bedeli talebinin kabulüne yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ...yönünden hüküm kısmında karar verilmişse de karar başlığında gösterilmemesinin ve bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, ayrıca bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda taşınmazın kıymetine %300 objektif değer artışı yapılmış olup; bu değerlemede objektif değer artış gerekçeleri olan belirtilen kriterlerin kapitalizasyon faiz oranının belirlenmesinde değerlendirmeye alınmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın tapu kaydı incelendiğinde "Askeri Güvenlik Bölgesine alınmıştır." şerhinin dava konusu taşınmazın bedeline olan etkisinin araştırılmaması ve belirlenecek bedelden hakkaniyet ölçüsünde indirim yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın dosyada bulunan Belediye Başkanlığına ait yazı cevaplarından ve Dairelerince istinaf aşamasında Parsel Sorgu Programından yapılan incelemede belediye mücavir alanında bulunduğu,

belediyenin hizmetlerinden yararlandığı ve etrafının meskun olduğu nazara alınarak arsa niteliğinde olduğu anlaşılmış olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslama yapılarak dava tarihi itibarıyla metrekare birim değerinin tespit edilip zemine değer biçilmesinde ve davaya konu taşınmazın üzerindeki ağaçların rayiç bedelinin eklenerek kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmediği,

ancak Dairelerinin iade kararı sonrası İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 16.01.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre davaya konu taşınmazın zemin ve üstündeki ağaçların toplam kamulaştırma bedelinin 43.498,03 TL olduğu tespit edildiği hâlde, İlk Derece Mahkemesince hatalı değerlendirme ile her bir davalı yönünden paylarını aşar şekilde ayrı ayrı 43.498,03 TL'şer fazla kamulaştırma bedeli tespit edilmesi, İlk Derece Mahkemesince verilen ilk karar incelendiğinde;

davaya konu taşınmazın toplam kamulaştırma bedeli 24.073,27 TL olarak tespit edilmiş ve buna göre davalı ...'nın tapu kaydındaki payı esas alınarak tarafına ödenmesi gereken toplam kamulaştırma bedelinin 12.036,64 TL olduğu hüküm altına alınmış olup işbu kararın davalı ... tarafından istinaf edilmediği,

bu kararın davacı ve diğer davalı tarafından istinaf edildiği hususu dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesinin ilk kararında davalı ... yönünden tespit edilen 12.036,64 TL kamulaştırma bedelinin davacı idare lehine usulü kazanılmış hak teşkil edeceği hususu dikkate alınmaksızın,

Dairelerinin iade kararı sonrası davalı ... yönünden fazla bedele hükmedilmiş olması ve davalı ...'nın davalı olarak yer almasına rağmen gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi doğru görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,