Yargıtay 6. Ceza Dairesi E.2016/7270 K.2019/3114

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

5560, 5728, 5739, 6009 sayılı Yasalar ile 5271 sayılı CMK’nin 231. maddesindeki değişiklikler göz önüne alındığında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin koşullar sırasıyla,

Suça ilişkin ve sanığa ilişkin olmak üzere düzenlenmiştir. Sanık hakkında yasada öngörülen koşulların tümünün gerçekleşmesi halinde sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek ve suçun faili beş sene süre ile denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulacaktır.

Sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün, hukuki sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde; geri bırakılan hükmü ortadan kaldıran, kamu davasının 5271 sayılı CMK’nin 223. maddesi uyarınca düşmesi sonucunu doğurduğundan, sanık ile devlet arasında cezai nitelikte ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birini oluşturmaktadır.

Görüleceği üzere sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden hükmün açıklanmasının geri bırakılması esas itibariyle bünyesinde iki karar barındıran bir kurumdur.

İlk karar; teknik anlamda hüküm sayılan ancak açıklanması geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle hukuken varlık kazanmayan bu nedenle hüküm ifade etmeyen, koşullara uyulması halinde düşme hükmüne dönüşecek koşullara uyulmaması halinde ise varlık kazanacak olan mahkumiyet hükmü,

İkinci karar ise; bu ön hükmün üzerine inşa edilen ve önceki hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıdır.

Bu ikinci kararın en temel ve belirgin özelliği, varlığı devam ettiği sürece ön hükmün hukuken sonuç doğurma özelliğini kazanamamasıdır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının üzerine inşa edildiği hüküm ise, bilahare davanın düşmesi kararı verildiğinde ve hükmün açıklanması ya da yeni bir hüküm kurulması halinde varlık kazanacağından ancak bu aşamada 5271 sayılı CMK’nin 223. maddesi (1412 sayılı CMUK’un 305) uyarınca olağan ve olağanüstü kanun yollarına başvurulabilme olanağına kavuşacaktır.

Somut dosyaya gelince;

Aydın 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 11.03.2010 günlü, 2009/269 esas ve 2010/56 sayılı kararı ile; sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK’nin 148/1, 35/2, 31/2, 62, CMK’nin 231/5. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve anılan kararın itiraz edilmeden 19.03.2010 tarihinde kesinleştiği,

Yerel mahkeme tarafından re’sen ele alınan dosyada, sanığın denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlemediğinden bahisle hakkında verilen ve açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılmasına ve kamu davasının düşmesine dair 05.04.2013 günlü ek kararın sanık savunmanına 24.04.2013 tarihinde tebliği ile temyiz edilmeksizin 03.05.2013 tarihinde kesinleştiği,

Aydın Çocuk Mahkemesinin 05.05.2015 günlü ihbar yazısı üzerine yerel mahkemece dosya yeniden kayda alınıp,19.11.2015 gün, 2015/242-386 sayılı; “Sanık hakkında verilen ve açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılmasına ve kamu davasının düşmesine ilişkin 05.04.2013 tarih ve 2009/269-2010/56 karar sayılı ek kararın geri alınmasına ve 11.03.2010 günlü hükmün açıklanmasına” ilişkin karar verildiği anlaşılmıştır.

05.04.2013 gün, 2009/269 esas ve 2010/56 sayılı temyiz edilmeden kesinleşen “Düşme” kararının bu niteliği dikkate alınıp, öncelikle; olağanüstü kanun yolu ile ortadan kaldırılması sağlanmadan kesin hüküm otoritesinin engelleyici hali dikkate alınmadan yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi,