Yargıtay 6. Ceza Dairesi E.2018/360 K.2020/1090

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanık ... hakkında 6136 sayılı Yasaya muhalefet ve yağma suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerine karşı temyiz itirazlarının incelemesinde;

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

I) A-) 5271 sayılı TCK’nin 231. maddesinde düzenlenen ve sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip olup, koşulları şunlardır;

1-) Suça ilişkin koşullar;

a) Yargılama sonunda mahkumiyet hükmü tesis edilmesi ve 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası,

b) Suçun Anayasanın 174. maddesinde güvenceye alınan suçlardan bulunmaması,

2- Sanığa ilişkin koşullar;

a) Sanığın daha önceden kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olması,

b) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen önceki hale getirme veya tamamen giderilmesi, (5271 sayılı CMK’nin 231/9. fıkrasına göre zararın giderilmesi koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.)

c) Mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışı göz önünde bulundurularak sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine ulaşılması gerekmektedir.

Bunların yanı sıra 25/07/2010 tarihli ve 27652 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6008 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231. maddesinin 6. fıkrasına eklenen "Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez." biçimindeki norm ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi sanığın kabul etmemiş bulunmaması olumsuz koşuluna da bağlanmıştır. Buna göre yukarıda anılan koşulların bulunması ve sanığında kabulü halinde mahkeme hükmün açıklanmasını geri bırakmaya karar verebilir.

B-) Kısa süreli hapis cezasının tedbire çevrilmesi sanığın kişiliğine uydurulmasını öngören bir kurum olup talep halinde veya resen ele alınıp olumlu veya olumsuz bir karar verilirken gerekçe gösterilmesi zorunludur. Tedbirlere çevrilmeme halinde gerekçe sanığın kişiliği ile ilgili ve belgelerin isabetli değerlendirildiğini gösterir biçimde yasal ve yeterli olmalıdır. Bunun içinde sanığın kişiliği, sair halleri, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığı, suçun işleniş biçimi ve işlenmesindeki özellikler nazara alınmalıdır.

C-) TCK'nin 51. maddesi cezanın doğrudan sanığın kişiliğine uydurulmasını öngören bir kişiselleştirme müessesidir. TCK'nin 51. maddesi iki yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum edilen kişinin cezası ertelenebilir. Erteleme kararı verilebilmesi için kişinin,

a-) Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş olması,

b-) Suç işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaat oluşması gerekir, şartına bağlanmıştır.

D-) TCK'nin 62. maddesinde takdiri indirim nedenleri “Failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususları göz önünde bulundurulabileceği belirtilerek hakime yol gösterici halleri bir ölçüde saymıştır.

5271 sayılı CMK'nin 231. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nin 50 ve 51. maddelerinin koşulları ve sonuçlarının aynı olmadığı, bu nedenle önce 5271 sayılı CMK'nin 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılma koşullarının bulunup bulunmadığı resen değerlendirilip olumsuz sonuca ulaşıldığı takdirde cezanın kişiselleştirilmesine ilişkin 5237 sayılı TCK'nin 50 ve 51. maddeleri yönünden değerlendirilmenin takdiri gerekir.

Kanunda gösterilen bu husus dikkate alındığında 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçundan;

Adli Sicil kaydında daha önce kasıtlı bir suçtan herhangi bir mahkumiyeti bulunmayan, somut olayla ilgili dosyaya yansıyan başka bir olumsuz kişiliği izlenmeyen, davranışları TCK'nın 62. maddesine göre lehine takdiri indirim nedeni yapılan sanık hakkında "Sanığın kişiliği, suçun işlenmesindeki özellikler, geçmişteki hali, suç işleme hususundaki eğilimi gözetilerek 5237 sayılı TCK'nin 50 ve 51. maddesinin uygulanmasına ayrıca CMK'nin 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesine takdiren yer olmadığı" denilerek denetime olanak vermeyecek şekilde soyut ifadelere yer verip dosya ile örtüşmeyen kendi içinde çelişen, yerinde ve yeterli olmayan gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

II- Sanık ...'nin 11.11.2015 tarihli celsede zararı gidereceğini ve yakınanı duruşmada hazır edeceğini belirttikten sonra 23.12.2015 tarihli celsede... petrol istasyonuna giderek zararı giderdiğini fakat yakınanı yıllık izinde olması nedeniyle duruşmada hazır edemediğini ileri sürdüğü, aşamalarda yakınan ...'in zararın giderilip giderilmediği hususunda bir beyanının da bulunmadığı gibi 11.11.2015 tarihinde Körfez Asliye Ceza Mahkemesince alınan talimat beyanı ile sanıktan şikayetçi de olmadığının anlaşılması karşısında; öncelikle ... petrol istasyonu işletmesinden ve gerekirse yakınandan zararın giderilip, giderilmediği,

giderilmiş ise hangi aşamada ve ne şekilde olduğu saptandıktan sonra, sonucuna göre TCK’nin 168. maddesinin uygulama koşullarının takdiri gerektiği düşünülmeden, eksik araştırma ile yetinilip, yazılı şekilde karar verilmesi,