Yargıtay Ceza Genel Kurulu E.2018/374 K.2020/174

Kararı Veren Yargıtay Dairesi : 15. Ceza Dairesi Mahkemesi :Ağır Ceza Sayısı : 85-38

Sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, İstanbul 5. Ağır Ceza Mahkemesince 11.10.2012 tarih, 279-289 sayı ve oy çokluğu ile sanıkların CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca beraatine ilişkin hükümlerin katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 15. Ceza Dairesince 28.04.2015 tarih ve 11037-24429 sayı ile;

"...Sanıklar ile katılan şirket arasındaki ilişkinin niteliğinin (gerçeğin) kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti için, sanık ... tarafından katılan şirketten alınan mallar karşılığında ciro edilip verilen çekleri, sanığın yetkilisi olduğu şirkete keşide eden CT Tekstil Ltd.

Şti'nin ve katılan şirkete ait malların alım satımı ile ilgileri bulunan diğer şirketlerin arasındaki mal ve hizmet alımına ilişkin tüm fatura, belgeler ile ticari defterlerin getirtilip uzman bilirkişi heyetine tevdi edilerek sanık ... ile çekleri kendisine verenler ve mal alım satımı yapanlar arasında gerçek bir mal ya da hizmet alımının gerçekleşip gerçekleşmediği, çekleri verenlerin ticari işlem hacimleri itibarıyla ödeyebilecek mal varlıklarının olup olmadığı,

sanıkların yetkilisi veya ortakları oldukları şirketlerin arasında mal, hizmet, ticaret ilişkisinin bulunup bulunmadığı varsa ticari ilişkilerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı konusunda denetime uygun rapor alındıktan sonra sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

İstanbul 5. Ağır Ceza Mahkemesi ise 11.02.2016 tarih ve 85-38 sayı ile bozmaya direnerek önceki hükümler gibi sanıkların beraatine karar vermiştir. Direnme kararına konu bu hükümlerin de Cumhuriyet savcısı, sanıklar ... ile ... müdafisi ve katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22.03.2018 tarihli ve 128763 sayılı "Bozma" istekli tebliğnamesiyle, dosyanın gönderildiği Yargıtay 15. Ceza Dairesince 28.06.2018 tarih ve 3105-4794 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi nedeniyle Yargıtay Birinci Başkanlığına gelen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun yasal unsurları itibarıyla oluşup oluşmadığının tespiti bakımından eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; direnme kararının yasal ve yeterli gerekçe içerip içermediği hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Yerel Mahkemece bozmadan sonra yapılan yargılama sonucunda, direnme nedenleri gösterilmeden ve bozmaya niçin uyulmadığı açıklanmadan, ilk hükümlerdeki gerekçenin tekrarlanması suretiyle direnme kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Anayasamızın 141 ve 5271 sayılı CMK'nın 34. maddeleri uyarınca mahkeme kararlarının gerekçeli olması zorunludur. Yasal, yeterli ve geçerli bir gerekçeye dayanılmadan karar verilmesi, kanun koyucunun amacına uygun düşmeyeceği gibi uygulamada da keyfiliğe yol açacağında kuşku yoktur. Nitekim Ceza Genel Kurulunun yerleşmiş uygulamalarına göre de, bir karar bozulmakla tamamen ortadan kalkacağından, yerel mahkeme tarafından CMK'nın 34, 230 ve 232. maddeleri uyarınca yeniden usulüne uygun olarak hüküm kurulması, bunun yanında direnmeye ilişkin gerekçenin de gösterilmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Yerel Mahkemece, sanıklar hakkındaki ilk hükümlerde direnilirken, bu ilkeler doğrultusunda işlem yapılmamış olup direnme nedenleri gösterilmeden ve bozmaya niçin uyulmadığı açıklanmadan ilk hükümlerdeki gerekçenin tekrarlanması suretiyle hükümler kurulması isabetli değildir.

Bu itibarla, Yerel Mahkeme direnme kararına konu hükümlerin belirlenen bu usuli nedenden dolayı diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmelidir.