Yargıtay 6. Ceza Dairesi E.2024/955 K.2025/9691

Bakırköy 16. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.10.2023 tarihli ve 2021/150 Esas, 2023/417 Karar sayılı kararının sanık müdafi ve suça sürüklenen çocuk müdafi tarafından münhasıran vekalet ücretine yönelik temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü: Sanık ... ... ve suça sürüklenen çocuk ... hakkında nitelikli yağma suçunu işledikleri iddiasıyla açılan kamu davasında, üzerine atılı suçu işledikleri sabit olmadığından Yerel Mahkemenin 19.10.2023 tarihli ve 2021/150 Esas, 2023/417 Karar sayılı ilamı ile beraatlerine karar verilmiş,

... tarafından görevlendirilen sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafilerine vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Her ne kadar sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafileri yasal süresi içerisinde ek karar ile vekalet ücreti tayin edilmesini talep etmiş iseler de.

Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 324 üncü maddesi uyarınca yargılama giderlerinden olan ve hükmün tamamlayıcısı olarak asıl hükümle birlikte karara bağlanması gereken vekalet ücretine ilişkin olarak esasen hüküm kurup işten el çektikten sonra avukatlık ücreti verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine ek karar ile değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafilerinin vekalet ücretine yönelik taleplerinin münhasıran vekalet ücretine yönelik temyiz başvurusu olarak değerlendirilmesi gerektiği dikkate alınarak yapılan incelemede.

Sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafilerinin hükmü sadece vekalet ücreti yönünden temyiz ettiği anlaşılmakla.

21.09.2023 tarihinde 32316 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 14 üncü maddesinde düzenlendiği şekliyle 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Kanun gereğince görevlendirilen vekile bu tarife uyarınca vekalet ücreti ödenip ödenmeyeceğine yönelik istemle ilgili olarak Avukatlık Kanunu’nun ‘‘Avukatlık ücret tarifesinin hazırlanması’’ başlıklı 168 inci maddesi, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un ‘‘müdafii ve vekil ücreti’’ başlıklı 13 üncü maddesi ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde şu sonuca varılmaktadır.

Avukatlık Kanunu’nun 168 inci maddesinin verdiği yetkiye göre Avukatlık Ücret Tarifesi serbest avukatlık sırasında yargı yerlerindeki işlemlerle diğer işlemlerden alınacak asgari ücreti belirleyen tavsiye niteliğindeki idari bir işlemdir. Ceza ve güvenlik tedbirleri ile ceza usul kuralları anayasa ile teminat altına alınmış hak ve özgürlüklere müdahale teşkil ettiğinden ancak kanunlarla düzenlenebilirler.

İdare bu hak ve özgürlüklere müdahale teşkil edecek hususlarda kanuna dayanmayan hiçbir düzenlemede bulunamaz. ... tarafından görevlendirilmek suretiyle müdafilik ve vekillik ceza usul mevzuatımızda yer alan bir müessese olup Avukatlık Kanunu’nun 168 inci maddesinin düzenleme ya da müdahale yetkisi verdiği serbest avukatlığa ilişkin bir müessese değildir.

5271 sayılı Kanun’un 150/1, 3, 4 ve 333 üncü maddeleri ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 13 üncü ve 14 üncü maddelerinin verdiği yetkiye göre Adalet Bakanlığının düzenleme yapabilmesine yönetmelik çıkarabilmesine müsaade edilmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince, soruşturma ve kovuşturma makamlarının istemi üzerine ... tarafından görevlendirilen müdafii ve vekile, görevin ifasından doğan masraflar hariç avukatlık ücret tarifesinden ayrık olarak ...Birliğinin görüşü alınarak Maliye ve Adalet Bakanlığı tarafından birlikte tespit edilip Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecektir.

Sonuç olarak baroca görevlendirilen müdafii ve vekillerin ücretlerini belirleme hak ve yetkisi Avukatlık Kanunu’nun 168. maddesinin idareye verdiği yetkiye dayanılarak düzenlenecek bir husus olmayıp 2023-2024 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki baroca atanan müdafii ve vekillerin ücretlerine müdahale teşkil eden düzenlemenin yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Ayrıca yargılama giderleri kapsamında bulunan son tarifeye göre belirlenen bu vekalet ücreti sanığın beraati halinde hazineye, sanığın mahkûmiyeti veya hükmün açıklamasının geri bırakılması kararı verilmesi halinde ise katılan lehine sanığa yasal dayanağı olmayan bir vekalet ücretinin yükletilmesine neden olacaktır. Bu hususun kanuni zemini bulunmadığından idarenin işlemi ile de yani Adalet Bakanlığı genelgesi ile de düzeltilmesi mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle 5271 sayılı Kanun'un gereğince, soruşturma ve kovuşturma aşamasında görevlendirilen zorunlu vekillere 21.09.2023 tarihinde 32316 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 14 üncü maddesinde düzenlendiği şekliyle vekalet ücreti takdir edilmesi mümkün bulunmadığından Mahkemece kurulan hükümde bir isabetsizlik görülmeyip sanık ve suça sürüklenen çocuk müdafilerinin bu husustaki istemleri yerinde kabul edilmemiştir.