Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2009/10371 K.2009/9996

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 428 ]

"İçtihat Metni"

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı İ…

… G…

… tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı vekili Av.S…

… Y…

… ve davalı vekili Av.Z…

… A…

… geldiler.Hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, önalım hakkına konu edilen payların iptali ile davacı adına tesciline ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm davalı İ…

… G…

… vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre temyiz eden davalı İ…

… G…

…vekilinin 7 No'lu parseldeki paylara ilişkin önalım hakkının tanınmasına ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı İ…

… G…

… vekilinin 8 No'lu parseldeki paylara ve birleştirilen 2005 / 88-99 sayılı dosyaya ilişkin temyiz itirazlarına gelince ;

Davacı vekili, asıl ve birleşen davalardaki dava dilekçelerinde, müvekkilinin dava konusu edilen payın ilişkin bulunduğu 7 ve 8 No'lu parselin paydaşlarından olduğunu, davalı İ…

… G…

…'ün 8 No'lu parseldeki payını ilk önce H…

…. Ş…

… ile yaptığı trampa sonucu edindiğini, H…

… Ş…

…'in müteahhitlik yapan İ…

… G…

…'ün emlak işlerini yürüten kişi olup önalım hakkının kullanılmasını engellemek için tapuda yapılan temlikin trampa olarak gösterildiğini, davacının önalım hakkını kullanmak istediğini belirterek, davalı adına kayıtlı payların iptali ile müvekkili adına tescilini talep etmiştir. Davalı İ…

… G…

…vekili, müvekkilinin 8 No'lu parseldeki ilk payını 10.2.2004 tarihinde H…

… Ş…

…'den trampa yolu ile edindiğini, daha sonra diğer paydaşlarla da irtibata geçerek başka paylar satın aldığını, davacının bu iktisapları trampa tarihi itibariyle öğrendiğini, trampada önalım hakkının kullanılamayacağını, bu yolla taşınmazda paydaş haline gelen müvekkili hakkında daha sonra satın aldığı paylar için de davacının önalım hakkının olmadığını, diğer yandan tapuda gösterilen değerlerin emlak vergisi asgari değerleri olup payların dava tarihindeki değerlerinin tespitini istediklerini, davanın kötü niyetle açıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü şahsa satılması halinde,diğer paydaşa o payı öncelikle satın alma hakkını veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve o payın üçüncü kişiye satılması ile kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkının kullanılmasıyla bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.

Olayımıza gelince; önalım hakkına konu payın ilişkin bulunduğu arsa vasıflı 8 No'lu parselin paydaşlarından H…

… Ş…

…'in taşınmazdaki 29 / 589 payını ve dava dışı 5 No'lu parseldeki 5 / 873 payını davalı İ…

… G…

…'e ait Ata Mahallesi 4 No'lu parselde bulunan 9 bağımsız bölüm No'lu meskeni ile arsa paylarına toplam 10.400 TL ve daireye 3.000 TL değer biçilerek ve aradaki bedel farkı alınarak 10.2.2004 tarihinde trampa etmesi üzerine davacı işbu pay ve taşınmazda sonradan satın alınan paylara ilişkin olarak önalım hakkının tanınmasını istemiştir. Satış dışındaki temliklerde önalım hakkının kullanılması mümkün değildir. Davacı da tapuda trampa şeklinde yapılan temlikin aslında satış olduğunu iddia ederek muvazaa iddiasında bulunmuştur. Tapudaki işlemin tarafı olmayan davacının bu iddiasını tanık dahil her türlü delille kanıtlaması mümkündür. Bu konuda dinlenen davacı tanıkları tapuda yapılan işlemin niteliği konusunda bir açıklamada bulunmamışlar, H…

… Ş…

…'in arsayı bir müteahhit adına satın almak istediğini, trampaya konu edilen dairenin de daha sonra H…

… Ş.. tarafından satıldığını beyan etmişlerdir. Trampaya konu edilen taşınmazlar arasındaki değer farkı tapuda trampa olarak yapılan temlikin aslında satış olduğunu göstermeye yeterli değildir. Bu husus tanık beyanları ve toplanan diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamamıştır. Kaldı ki 15.3.2008 tarihli üçüncü bilirkişi raporuna göre trampaya konu edilen paylar ile meskenin değeri arasında ciddi bir fark da bulunmamaktadır.

Diğer yandan her ne kadar İ…

… G…

…'ün pay edinimine kadar dava konusu edilen paylar H…

… Ş…

…tarafından toplanmış ise de davanın konusunu İ…

… G…

…'ün pay edinimi oluşturmaktadır. Daha önce payların ne şekilde el değiştirdiği ve muvazaa olup olmadığı bu davanın konusu değildir. Bu itibarla ara kararı gereğince davacı tarafından H…

… Ş…

… ile paydaş M…

…K…

… arasında yapılan trampanın muvazaalı olduğundan bahisle açılıp işbu dava ile birleştirilen davanın sonuca etkisi yoktur. Davacı tarafından davalılar H…

… Ş…

… ve M…

… K…

… hakkında A…

… 26. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005 / 88-99 sayılı dosyası ile adı geçen davalıların aralarında 19.1.2004 tarihinde yapılan trampanın muvazaalı olması nedeniyle iptali için dava açılmış olmakla birlikte dava tarihi itibariyle adı geçen davalılar üzerinde pay bulunmadığından davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığı gibi asıl dava ile birleştirilmesinden sonra yapılan yargılama sonucunda o davada taraf durumunda bulunmayan davalı İ…

… G…

…'ün H…

… Ş…

… ile yaptığı trampa sonucu M…

… K…

…'ten gelen payının iptaline karar verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır. Zira davalı M…

… K…

…'ten intikal eden pay asıl dava ile önalım hakkına konu edilmiş olup o davanın içinde değerlendirilmesi gerekir.

Davacı tarafından temlikte muvazaa iddiası ispat edilemediğinden ve bu şekilde taşınmazda paydaş haline gelen İ…

… G…

…'ün sonradan satın aldığı paylara yönelik olarak önalım kullanılamayacağından mahkemece 8 No'lu parseldeki paylara ilişkin davaların ve birleştirilen 2005 / 88-99 sayılı dosyadaki istemin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

… G…

…'den alınarak davacıya verilmesine, keza Yargıtay duruşması için kendisini vekille temsil ettiren davalılar İ…

… G…

… ve H…

… Ş…

… yararına takdir edilen 625 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar İ…

… G…

… ve H…

… Ş…

…'e verilmesine, onanan kısım için istek halinde aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene iadesine 17.11.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.